Nazım Hikmet turancı mıydı?
Türk şiirinin Büyük Ustası'nın vefatının 63. yılıydı.
Komünist Nazım Hikmet'in şiirlerinde eşitlik ve kardeşliğin yanı sıra yurtseverlik de güçlü şekilde işlenir.
Kuvayı Milliye Destanı ile memleket sevgisi üzerine eserler bunun en güzel örnekleridir.
Hikmet, Şeyh Bedrettin Destanı'nın sonuna yazdığı Zeyl'de, "Tarihinde Bedreddin hareketi gibi bir destanı söyleyebilmiş her milletin şuurlu proleteri bundan milli bir gurur duyar." der.
Aynı yerde Süleymaniye Camisi ve Mimar Sinan ile de gurur duyduğunu anlatır.
"Ben Türk şairi, Türk komünisti Nazım Hikmet" diye üzerine basa basa söyler.
Bugün bazı siyasiler "millet", "millet" deyip adını getiremiyor ya hani; onlardan değildir.
Bir de "Davet" şiiri var.
"Dört nala gelip Uzak Asya'dan Akdeniz'e bir kısrak başı gibi uzanan bu memleket bizim" şeklinde başlar.
Dizelerdeki derin anlam ve mesaj ne olabilir?
Yoksa Nazım Hikmet de mi Turancıydı?
Belki de yayılmacı?
İşin gerçeği: Doktrin ve kavramların yüzeysel yaklaşımlarla gündelik çelişkiler içinde ters yüz olduğu çağımıza göre müthiş bir ufuk ve vatan tarifi!
En etkilendiğim şiirlerinin başında bir de "Ellerinize ve yalana dair" geliyor.
Özellikle şu bölüm:
"... antenler yalan söylüyorsa,
yalan söylüyorsa rotatifler,
kitaplar yalan söylüyorsa,
duvarda afiş, sütunda ilan yalan söylüyorsa,
beyaz perdede yalan söylüyorsa çıplak baldırları kızların,
dua yalan söylüyorsa,
ninni yalan söylüyorsa,
rüya yalan söylüyorsa,
meyhanede keman çalan yalan söylüyorsa,
yalan söylüyorsa umutsuz günlerin gecelerinde ayışığı,
ses yalan söylüyorsa,
söz yalan söylüyorsa,
ellerinizden başka herşey
herkes yalan söylüyorsa,
elleriniz balçık gibi itaatli,
elleriniz karanlık gibi kör,
elleriniz çoban köpekleri gibi aptal olsun,
elleriniz isyan etmesin diyedir.
Ve zaten bu kadar az misafir kaldığımız
bu ölümlü, bu yaşanası dünyada
bu bezirgan saltanatı, bu zulüm bitmesin diyedir!"
Sahi; insanı ve emeği sevmeyen vatanını sevebilir mi?
Ya da; vatanını sevmeyen insanı ve emeği sevebilir mi?
(2018'de Moskova Novodeviçi Mezarlığında)
Aykut Diş @aykutdis1