İKİ NEFRETİ BİRLEŞTİREN BEŞİK !
Rojaye bölgesinden gerçek bir hayat hikayesi (1916) .....
Büyük savaşlar ve daha da büyük bölünmeler zamanında, korku ve belirsizlik insanları ocaklarından ayrılmaya zorladığında, gerçek insanlık hakkında bir şeyler anlatan hikayeler hayatta kaldı.
Rojaye bölgesinin hafızasında saklı olan ve tarihçimiz Prof. Halil Markişiç tarafından kaydedilen bu gerçek hikaye, zayıflık nedeniyle geride bırakılan, ancak unutulmayan bir kadın, bir beşik ve bir çocuktan bahsediyor.
Din, isim veya köken ne olursa olsun, Birinci Dünya Savaşı'nın zor günlerinde sıradan insanlar, başkasının sıkıntısını kendi sıkıntıları olarak görmeyi biliyorlardı.
Avusturya-Macaristan işgali ve SHS (Sırp, Hırvat ve Sloven) Krallığı döneminde, Rojaye bölgesinin nüfusu yoksulluk ve yokluk içinde yaşadı ve Boşnak - Müslüman nüfus jandarmalardan ve onların cezalandırma seferlerinden muzdarip oldu. O zaman bile, dini veya ulusal farklılıklara bakılmaksızın dayanışma, karşılıklı saygı ve komşulara yardım etme örnekleri çoktu.
Bir Adamın İsimden Daha Önemli Olduğu Zamanlar
1916 yılının başlarında, Avusturya-Macaristan işgalinden korkan Rojaye çevresindeki Ortodoks nüfusunun birçok ailesi, Grižica köyünden Vukadin Đurović'in ailesi de dahil olmak üzere Sırbistan'a kaçtı.
Derin kar ve şiddetli soğukta zar zor ilerleyerek, sadece yiyecek dolu çantalar taşıyarak, komşu Lučice köyünden, Zahid Kuç'un evinin önünden geçerken, Vukadin'in karısı Anđa (Bašča'lı Veljović), Zahid'in karısı Mera'yı (Baç'li Kurbardoviç) aradı ve uzun süre uzakta kalmayacağını umarak, ahırda ve ağılda kilitli kalan hayvanlarına bakmasını rica etti.
Kar Fırtınasında Bir Beşik
Akşamdan önce Mera, sığırları sulamak ve yatırmak için Grižica'ya gitti. Sığırlarla ilgilenirken bir çocuğun ağlama sesini duydu. Eve girdi ve içinde bir bebek olan bir beşik buldu.
Đurović ailesi beşiği taşıyamazdı, taşısalar bile bebek böyle bir fırtınada hayatta kalamazdı. Mera, kendisinin de yeni doğmuş bir bebeği olduğu için bebeği emzirdi ve sonra sığırları sakinleştirdikten sonra beşiği alıp evine götürdü ve çocuğu oğluyla birlikte beşiğe koydu.
Kaçan Ortodoks nüfusun Rojaye bölgesine dönmesinin üzerinden neredeyse bir yıl geçti. Vukadin'in karısı Mera'ya gelip bebeğinin mezarının nerede olduğunu sordu.
Mera ona şöyle dedi: "Mezarın nerede olduğunu bilmiyorum. Evde neredeyse iki yaşında iki oğlum var, birini seçin."
Vukadin'in karısı eve koşarak girdi ve gözyaşları içinde oğlu Milorad'ı kucağına aldı. Mera da onu takip ederek içeri girdi, ona sarıldı ve "Hayvanları kurtaramadık. Almanlar hem bizim hem de sizin hayvanlarınızı aldılar." dedi.
Kaynak: Glasnik Rožaja Dergisi, Sayı 5, 2022. Yazar: Prof. Halil Markişiç.
****
BOŞNAKLAR, TARİH BOYNCA DİNİNE, MİLLİYETİNE BAKMAKSIZIN ZORDA OLAN HERKESE, ÖZELLİKLE KOMŞULARINA KARŞI KARDEŞÇE DAVRANMIŞTIR.
ANCAK, BOŞNAKLARA KARŞI İSTİSNALAR HARİÇ GENEL OLARAK BENZER ŞEKİLDE DAVRANILMADİĞİ GİBİ, BİRÇOK BOŞNAK KATLİAM VE SOYKIRIMLARDA BOŞNAKLARA EN BÜYÜK KÖTÜLÜĞÜ KOMŞULARI SIRP VE KARADAĞLILAR YAPMIŞTIR !
Bunun çok bilinen örneği, İkinci Dünya Savaşinda Srebrenica yakınlarına gelen faşist Hırvat Ustaşa güçleri bölgedeki Sırplara katliam yapmayı planlamış, Srebrenicalı Boşnaklar Sırp komşularına sahip çıkmış, korumaya almış ve büyük bir katliamı önlemişlerdi.
1942'de Srebrenica'da yaşayan Bosnalı Sırpları, Sırpların en büyük düşmanları olan faşist Hırvat Ustaşa silahlı birliklerin katliam amaçlı saldırısından kurtarılmalarını Srebrenicalı Boşnaklar imam Aliya Klançeviç (fotoğrafta soldan ikinci ayakta) liderliğinde korkunç bir katliamdan kurtarmışlardı.
Benzer bir olay aynı dönemde (1942) Tuzla'da yaşanmış ve Tuzla Müftüsü Muhamed Şefket ef. Kurt (yorum bölünü fitigraf 2), Ustaşakarın Tuzla'dakı Sırplara planladıkları katliamı önlemiştir.
■ Na Badnje veče prije tačno 84 godine, 1942. godine, u Tuzli jedan čovjek, heroj nacije, spasio je živote svojih sugrađana. Riječ je o muftiji Muhamedu Šefketu ef. Kurtu, junaku o kojem se malo zna, a koji je spriječio ustaški pokolj Srba i sačuvao Saborni hram u Tuzli.
Nusret Sancaklı
