📖 #Türk Dünyası Kültür Atlası kitabından: 🇰🇬KIRGIZİSTAN

 

📰 🇰🇬Kırgız yazı dilinin ve Kırgız Türkolojisinin kurucularından şair, yazar, eğitimci, devlet adamı Kasım Tınıstanov

Kırgız yazı dilinin ve Kırgız Türkolojisinin kurucularından şair, yazar, eğitimci, devlet adamı  #KasımTınıstanov’un bugün doğum yıldönümü (10 Eylül 1901-1938)… #125yıl

Tınıstanuulu (Tınıstanoğlu); Taşkent’te Kazak Pedagoji Enstitüsü’nde Türkistan’ın /Kazakların Ceditçi şairi #MagjanJumabay’ın talebesi oldu ve ondan ilham alarak bağımsızlık şiirleri yazdı, 1920’li yıllarda Arap alfabesinden Latin alfabesine geçiş sürecinde aktif rol üstlendi, 1926’da Bakü’de gerçekleştirilen Birinci TürkolojiKurultayı’na katıldı, -Kurultay’da Kırgızca için teklif ettiği Latin alfabesi, Türkiye Türkçesinin bugünkü Latin esaslı alfabesine en yakın alfabeydi-Kurultay konuşmalarında o zamanki genç Türkiye Cumhuriyeti’nin bu hususta desteğini talep etti, aynı yıllarda Manas Destanı’nın derlenmesi için çalışmalar başlattı, 1936’da ilk Kırgız profesörü ünvanını kazandı…

Genç Kasım; Alaş Partisi ve Sosyal Turan Partisi üyesi olduğu, Türkçülük ve milliyetçilik fikrini savunduğu gerekçesiyle “halk düşmanı” olarak suçlandı, 1938’de idam edildi, Tınıstanuulu’na 1957’de itibarı iade edildi…

🇰🇬

#TürkDünyasıKültürAtlası Kırgızistan sayfalarında Kasım Tınıstanov’a da yer verildi ve Ata-Beyit’te Kasım’ın kabri ziyaret edildi…

*Alıntı: Hülya Kasapoğlu Çengel @kasapoglucengel

🎞️🇰🇬Kırgızistan'ın etnografik zenginliğini yansıtan sergiden izlenimler

Kırgızistan'ın etnografik zenginliğini yansıtan sergide; "Saymak" nakışlı halılar ve "Kalpak" gibi unsurlar, göçebe Türk estetiğinin yaşayan belgeleri olarak sunuldu.pic.twitter.com/32iEVjO77A

— 🇹🇷Bilgen Hatun🇰🇿 (@BilgenHanim) June 11, 2026

 Kırgızistan'ın etnografik zenginliğini yansıtan sergide; "Saymak" nakışlı halılar ve "Kalpak" gibi unsurlar, göçebe Türk estetiğinin yaşayan belgeleri olarak sunuldu

📖 Kırgız Türklerinde 'Maral Ana' efsanesi

Vaktiyle düşmanlar Kırgız Türklerine saldırmışlar, tamamını kılıçtan geçirmişler ve çekip gitmişler. Ancak ormanda bulunan bir kız ve bir erkek çocuk bu katliamdan kurtulmuş.

Çocuklar köye döndüklerinde düşmanların reisi, bu iki çocuğu fark edip öldürmesi için yaşlı bir kadına… pic.twitter.com/fwuZw7QzGA

— FiiTarih (@FiiTarih) June 6, 2026

Vaktiyle düşmanlar Kırgız Türklerine saldırmışlar, tamamını kılıçtan geçirmişler ve çekip gitmişler. Ancak ormanda bulunan bir kız ve bir erkek çocuk bu katliamdan kurtulmuş.

Çocuklar köye döndüklerinde düşmanların reisi, bu iki çocuğu fark edip öldürmesi için yaşlı bir kadına teslim etmiş. Yaşlı kadın da bu çocukları götürmüş, bir uçurumdan tam atacağı sırada arkadan bir maral yani geyik: “Bırak onları kadın!” diye seslenmiş.

Yaşlı kadın bir geyiğin konuşmasına çok şaşırmış. Geyik: “onları bana ver, memem süt dolu, onlar benim çocuğum olsun” demiş. Geyik, çocukları alıp Issık Göl civarına götürmüş ve orada çocukları büyütmüş.

Zamanla Kırgız Türkleri bunlardan üreyip çoğalmışlar. Böylece Kırgız Türkleri, ''Maral Ana''yı soylarının yeniden diriltilmesini ve çoğalmasını sağlayan saygıdeğer bir ata olarak hatırlamışlar...

Alıntı:  FiiTarih (@FiiTarih)

🇰🇬 Kırgızistan'ın Kazarman yöresinde çocukların 'Jer Küreş'İ

 🇰🇬 Kırgızistan'ın Kazarman yöresinde çocukların icra ettiği ve Türklerin kadim mücadele sporlarından biri olan "Jer Küreş" geleneğini.

🇰🇬 Kırgızistan'ın Kazarman yöresinde çocukların icra ettiği ve Türklerin kadim mücadele sporlarından biri olan "Jer Küreş" geleneğini. pic.twitter.com/9Ih2kN22xa

— Orta Asya / Türk Dünyası (@OrtaAsyaDunyasi) May 28, 2026

 

🇰🇬Kırgız Türkleri, Türk dünyasının yaşayan mirası "Saç Toyu" geleneğiyle küçük bir kızın saçlarını dualar ve takılar eşliğinde örerek kutlama yaptı.

🇰🇬Kırgız Türkleri, Türk dünyasının yaşayan mirası "Saç Toyu" geleneğiyle küçük bir kızın saçlarını dualar ve takılar eşliğinde örerek kutlama yaptı. pic.twitter.com/f1JOkJCn0U

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) May 27, 2026

 

🎞️ 🇰🇬Kırgız masallarının efsunlu tınısına kapılıp giden minik.

 

Kırgız masallarının efsunlu tınısına kapılıp giden minik.pic.twitter.com/39ULbt9NC8

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) January 29, 2026

Alıntı: 

Türk Dünyası Kültürü  @Turkicultures

 

🎞️ 🇹🇷🇰🇬 Kırgızistan'da Türk bayraklarıyla yürüyüş düzenledi.

 

🇹🇷🇰🇬 Kırgızistan'da Türk bayraklarıyla yürüyüş düzenledi. pic.twitter.com/kcFbEES9BF

— Türk'ün Dünyası (@TurkunDunyasi) January 27, 2026

 

🎞️🗣️🎙️ Amsterdam'da Türkçe şarkıları duyan Kırgızistan Türkü bir hanımefendinin duygu dolu anları..

 

Yer: Amsterdam. Türkçe şarkıları duyan Kırgızistan Türkü bir hanımefendinin duygu dolu anları... pic.twitter.com/7RajwOqZcw

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) December 7, 2025

🇰🇬Kırgızistan - Kırgız kültürü

 

🇰🇬Kırgızistan. pic.twitter.com/HPyTUJ4ydY

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) November 11, 2025

 

🎞️ Türk dünyasından kültür incileri.... (2)

Kendisiyle Rusça konuşulmaya çalışılan Türk kızı:

“Rusça bizim dilimiz değil.

Türkçe, Kazakça, Kırgızca bizim!” pic.twitter.com/mjD3a4oQYv

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 8, 2025

🇰🇬 Kımızını bir dikişte bitiren minik Türk balası. pic.twitter.com/scMzLDJCm4

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 9, 2025

2500 yıllık dünya'nın en eski Türk halısı pazırık, Sıfır atık vakfı aracılığıyla yeniden dokundu. pic.twitter.com/LmECUrSyOm

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 10, 2025

🇰🇿Kazakistan. pic.twitter.com/qSAxrAlUmJ

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 10, 2025

"Türk kadınının en büyük süsü Türk oluşudur." pic.twitter.com/QHZkNTLiLj

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 12, 2025

🐎Dünyanın en güzel atı ahal teke.
Türk'ün kanadı. pic.twitter.com/bG7cMgCiCm

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 7, 2025

Türkistan'ın geleneksel Aşık oyunu! pic.twitter.com/tmWMS8yv2t

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 5, 2025

🇲🇳 Moğolistan'ın kuzeyinde yaşayan Dukha Türkleri. pic.twitter.com/ewtCCEFPbd

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 4, 2025

🎞️ Türk dünyasından kültür incileri.... (1)

 

Çuvaş Türkleri. pic.twitter.com/6ry7rz0Usj

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 19, 2025

Gaziantep 9 Yol Köyü’nde geleneksel Avşar halayı. pic.twitter.com/kGZSIummMR

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 20, 2025

🇰🇬Van’ın Ulupamir Köyü’nde gerçekleşen bir Kırgız Türk düğününden bir kare. pic.twitter.com/4NqdMY1T1N

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 20, 2025

🇰🇿Kazak Hassak gurubu:

"Sen Türksün, Oğuz-destan Osman'ın kılıcını elinde tutarak Hünkar Süleyman yolun açarak Atatürk ile yücelerek yükseldin..." pic.twitter.com/9X5P52ovmM

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 14, 2025

 

🇰🇿 Kazakistanlı Türk balasından sofra duası: pic.twitter.com/iJAajANWq8

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 15, 2025

🇲🇳Türkçe sayı saymayı öğrenen Dukha Türk balası Nomkun. pic.twitter.com/fs5MpRdPDu

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 11, 2025 

 

Nogay Türk kızı. pic.twitter.com/IusXJwvtPF

— Türk Dünyası Kültürü (@Turkicultures) October 9, 2025

 

🎞🇰🇬Kırgızistan Türkü sanatçılarımızdan Türk İstiklal Marşımız…

 

🇰🇬Kırgızistan Türkü sanatçılarımızdan Türk İstiklal Marşımız… pic.twitter.com/DBIHnuGITx

— Orta Asya / Türk Dünyası (@OrtaAsyaDunyasi) March 12, 2024

 

10. yüzyılda Türk boyları

10. yüzyılda Türk boylarının ağırlıklı olarak Batı Orta Asya'ya ve Ön Asya'ya göç etmesiyle farklılıklar oluşmaya başladıysa da Kıpçak, Kırgız ve Uygur gibi Türk kökenli topluluklar ile Moğollar arasındaki ilişkiler asırlarca devam etti. Bu birliktelik sürecinde bazen Türk kabileleri Moğollaşıyor, bazen de Moğol kabileleri Türkleşiyordu. Bu sebeple kaynaklar çoğu zaman Türklerle Moğolların aynı millet olduğunu yazarlar. Bu durum Türkler ile Moğollar arasına kesin bir sınır çizmeyi zorlaştırmaktadır.

Mustafa Uyar, Moğollar ve Türkler: Tarihsel Bağlar, Ötüken Neşriyat, sf.13

🎞 Türkçe şarkıları duyan Kırgızistan Türkü

 

Yer: Amsterdam. Türkçe şarkıları duyan Kırgızistan Türkü bir hanımefendinin duygu dolu anları...

pic.twitter.com/5gChCCCsMh

— Orta Asya / Türkistan Dünyası (@OrtaAsyaDunyasi) July 23, 2023

 

Türk çocukları

 Siz Türk çocukları benim bir parçamsınız, ben de sizin.

Gazi Mustafa Kemal Atatürk

1-Kırgız Balası 

2-Yakut-Saha Balası  

3-Sekel Balaları

4-Dukha Balası

🎞 36 yıl önce göç ederek Van'a yerleşen Kırgız Türklerinin 'han otağı'

36 yıl önce göç ederek Van'a yerleşen Kırgız Türkleri, 3 ay önce kurdukları 'han otağı'yla turist sayısını 10'a katladı. Ziyaretçiler, motif motif işlenen otağıdaki keçe halı, yöresel kıyafet ve yemeklerle burada 2000 sene öncesini yaşıyor.🇰🇬 pic.twitter.com/87d5z2Ig2M

— Türk Dünyası (@turkkdunyasii) May 8, 2020

Kırgız Türkleri zafer kutlamalarına renk katıyor

 Şener Toktaş   | 25.08.2019 

Kırgız Türkleri zafer kutlamalarına renk katıyor

Van'ın Erciş ilçesinden 90 kişilik ekiple Bitlis'in Ahlat ilçesine gelen Kırgız Türkleri, yöresel yemekleri, kıl çadırları, renkli kıyafetleri ve geleneksel ata sporlarıyla Malazgirt Zaferi'nin 948. yıl dönümü kutlamalarına renk katıyor.

Van'ın Erciş ilçesinden 90 kişilik ekiple Bitlis'in Ahlat ilçesine gelen Kırgız Türkleri, yöresel yemekleri, kıl çadırları, renkli kıyafetleri ve geleneksel ata sporlarıyla Malazgirt Zaferi'nin 948. yıl dönümü kutlamalarına renk katıyor.

Afganistan'ın Pamir Yaylası'ndan 37 yıl önce göç ederek Van'ın Erciş ilçesine bağlı Ulupamir Mahallesi'ne yerleşen Kırgız Türkleri, kutlama etkinliklerinin yapıldığı Çarho mevkisinde stant açtı.

Giysileri, farklı yöresel yemekleri ve geleneksel oyunlarıyla etkinlik alanına gelen vatandaşların ilgi odağı olan Kırgız Türkleri, Malazgirt Zaferi kutlamalarına katılanlara geleneklerini tanıttı.

Renkli gösterilerin düzenlendiği etkinlik alanına gelen vatandaşlar, hem Kırgız kadınlarının hazırladığı yöresel yemeklerin tadına baktı hem de yöresel giysileriyle fotoğraf çektirdi.

Pamir Kültür Eğitim ve Dayanışma Derneği Ankara Temsilcisi Kasımbek Varol, 1982'de Türkiye'ye gelerek burada yaşamaya başladıklarını söyledi.

Gelenek ve kültürlerini yaşatmaya çalıştıklarını belirten Varol, ülkenin birçok yerinde düzenlenen şölen ve etkinliklere yöresel kıyafetleriyle katıldıklarına dikkati çekti.

"Etkinliklere renk katıyoruz"

Kültürlerine has ürünleri ve yemekleri insanların beğenisine sunduklarını ifade eden Varol, şöyle konuştu:

"Burada Kırgız mutfağı ve Orta Asya yemeklerini yapıyoruz. Türk kültürünü ve Orta Asya oyunlarını yaşatarak etkinliklere renk katıyoruz. Damat ve gelinimizin düğününü, beşik ve tuşo toyumuzu yaptık. Beşiğe balamızı yatırıyoruz. Beşiğe ilk kez yatırdığımız için toyunu yapıyoruz. Sonra çocuğumuz yürüdüğünde ayrı bir toy yapıyoruz. Seyircilerimiz çok ilgi gösterdi. Bu etkinliklerimiz 3 gün devam edecek. Etkinlik kapsamında atlı ve sağdıç atışma oyunlarımız da var. Bu vatanda 37 yıldır yaşıyoruz. Her Türk devleti, Türk'ün vatanıdır." 

Geçen yıl da Ahlat'ta düzenlenen etkinliklerin her aşamasında yer aldıklarına işaret eden Varol, devlet büyüklerinin ve ziyaretçilerin stantlarına, kıl çadırlarına yoğun ilgi gösterdiğini anımsattı.

En çok yöresel kıyafetlerine ilgi gösterildiğini dile getiren Varol, 

"Burada geleneklerimizi yaşatıyoruz, insanlara tanıtıyoruz. Yöresel kıyafetlerimizi giyiyoruz. Günümüzde böyle kıyafet giyenler kalmadığı için vatandaşlar fotoğraf çektirmek istiyor. Böyle bir etkinliği yapan tüm yetkililere teşekkür ediyorum. İlgiden çok memnunuz." 

diye konuştu.

"Kültürümüz ve yemeklerimizle ilgi görüyoruz"

Ulupamir Mahallesi'nden gelen Kırgızlı kadınlardan Mihman Erçetin ise Malazgirt Zaferi'nin yıl dönümü dolayısıyla düzenlenen etkinliklerde yöresel yemek yaptıklarını aktardı. 

Özbek pilavı, Kırgız mantısı, hamur tatlısı, Kırgız pastası ve Kırgız aşı yaparak vatandaşlara ikram ettiklerini, ekmeklerini de 200 yıldan bu yana dökümden yapılan özel kaplarda pişirdiklerini anlatan Erçetin, şunları kaydetti:

"Büyüklerimizden öğrendiğimiz yöntemlerle yemek yapmaya devam ediyoruz. Ekibimizle mantı ve erişteden çorba yapıyoruz. Mantı gibi özel yemeklerimiz, çorbalarımız, ekmeklerimiz ve yağda kızartılan hamur tatlımız var. Özel günlerde ve şenliklerde yapıyoruz. Bu organizasyonu yapanlara teşekkür ediyorum. Geleneksel kıyafetlerimizle, kültürümüz ve yemeklerimizle ilgi görüyoruz. Bu ilgiden memnunuz." 

Alıntı/Kaynak: https://www.aa.com.tr/tr/turkiye/kirgiz-turkleri-zafer-kutlamalarina-renk-katiyor/1564338#

🎞 Kırgızistan tanıtım videosu

Kırgızistan'da Kadim Türkler tarafından Ay ve Güneş insanlaştırılarak çizilmiş

  

'Kırgızistan dan Kolombiya ya yolculuk. Jung ın deyimiyle biz insanlar Tanrıyı işaret eden enerjiyi görünür kılmak için bir takım göksel ve gezegensel semboller kullanırız. Kırgızistan daki petrogliflerde Kadim Türkler tarafından Ay ve Güneş insanlaştırılarak çizilmiş. TÜRK'

@Dugumseldoku