İstanbul'un fethinde görev yapan Bektaşi dergâhı
Bugün İstanbul'un fethinin 573. yıl dönümü. İstanbul'un fethi, çağ açıp çağ kapamanın yanı sıra, tarihe mazlum milletler lehine yön veren devrim niteliğinde büyük bir zafer.
Fethin tarihteki devrimci ağırlığını anlamak isteyenler, Türk solunun kolon isimlerinden Dr. Hikmet Kıvılcımlı'nın bu konudaki değerlendirmesini okuyabilirler.
İstanbul'un fethi, önceki denemelerden de çıkarılabileceği üzere rastgele bir hareket değildir. Çok koldan girişilmiş planlı bir askeri harekâttır.
Bu kollardan birini de Bizans yoksulları ve ezilenleri içinde Osmanlı’yı yayma faaliyeti oluşturur.
Horasan Erenlerinden Es-Seyit Muhammed Eryek, fetihten önce Orhan Gazi ile birlikte İstanbul'a gelir. Bursa'nın fethine katılan gazi erenlerdendir. 12 İmamlardan yedincisi olan İmam Musa Kazım'ın soyundandır.
Surların dış dibinde, Yedikule'deki Altınkapı yakınında, Bizans ötekilerinin içinde dergâhını kurar. Burada irşad faaliyetine başlar. Hem Türklerden, hem Hristiyanlardan hem de Musevilerden talipler kazanır; talip olmayanların da sevgi ve saygısını kazanır.
Eryek Dergâhı, fetih öncesi akınlarda gizli bir ileri karakol ve istihbarat merkezi işlevi görür.
Eryek'in yolu haleflerince de sürdürülür. Ve büyük gün geldiğinde, hem gazi erenler olarak fethe katılırlar hem de dergâhı bir lojistik ve sıhhî üsse dönüştürürler.
Fetihten sonra da irşad ve irfan faaliyetlerine devam ederler.
Tarihî belgelerde de Kazlıçeşme’ye ordugâhların kurulması ve burada fethe destek olan bir tekkenin varlığından söz edilir. İşte bu tekke, bugün Erikli Baba Cemevi olarak bilinen Es-Seyit Muhammed Eryek’in dergâhıdır.
Ayrıca Fatih Sultan Mehmet’in komutasında Akbıyık Sultan, Karyağdı Baba, Gözcü Baba, Sancaktar Baba gibi Alevi-Bektaşi alplerinin de savaştığı bilinir. Onların da İstanbul'un muhtelif noktalarında dergâhları vardır.
Gel zaman git zaman, söyleyiş kolaylığı ve galat-ı meşhurun etkisiyle; yaz-kış bahçesinde taze erikler yetişmesinin kerametiyle; Eryek, Erikli Baba olmuş.
Eryek Baba Dergâhı, 2. Mahmud döneminde, 2. Bayezid’den sonra bozulan Osmanlı-Alevi-Bektaşi ilişkilerinin kurbanı olsa da, baba ve dedeler ile kanaat önderlerinin kararlı mücadeleleri neticesinde hala faaliyetlerini sürdürüyor.
Es-Seyit Muhammed Eryek’in naaşı bugün hala Erikli Baba Cemevi’nin bahçesinde. Dergâha hizmet eden diğer erenlerin de mezarlarının bulunduğu bir türbe vasfındaki cemevini Erikli Baba Eğitim ve Kültür Vakfı yönetiyor.
Dergâh, Millî Mücadele döneminde de Teşkilat-ı Mahsusa’nın içinden çıkan Mim Mim grubu ile ortak hareket etmiş. İstanbul’dan Ankara’ya kaçırılan silah ve mühimmatlar dergâhtaki mezarlar arasına kazılan tünellerde saklanmış.
Fatih Sultan Mehmet ve ordusu ile Es-Seyit Muhammed Eryek ve erenlerine saygıyla.
Ruhlarına el-Fatiha...
****
Hikayeyi ilk olarak dergâhta hala dedelik vazifesi yürüten Baba Mansur Ocağı evlatlarından Binali Doğan'dan dinlemiştim.
Cemevinin bahçesinde bulunan Es-Seyit Muhammed Eryek'in türbesi başında Binali Doğan ile...
Aykut Diş @aykutdis1
-Alıntı
