Türklerde Kımız – Dr. Shuurubu Kayhan

TÜRKLERDE KIMIZ – Dr. SHURUBU KAYHAN

Kımız Türk halklarının milli içeceği olup kısrak sütünden yapılır. Tadı ekşidir, mayalanarak hazırlanır. Kımız göçebe Türk halklarının en eski dönemlerden beri kullandığı içecekleridir.

 Orta Asya (Türkistan), Rusya’nın Güney Doğu bölgeleri ve Karadeniz’in Güney bölgelerindeki halklarda sık karşılaşır.

Kımız hakkındaki ilk bilgiler M. Ö. 5. asırda yaşayan eski Yunan tarihçisi ve seyyar Herodot tarafından belirtilmiştir. Onun yazılarında kımız göçebe Skiflerin özel yöntemleri ile hazırladıkları kısrak sütü içeceğidir. Bu göçebe halk kımızın hazırlanmasının sırrını titizlikle gizlemişlerdir. Sırı açanların gözleri kör edilmiş.

Marko Polo (1254-1324) kımızı Tatarların sevdiği içecek olarak belirtip beyaz şarap ile kıyaslamıştır. Slav kaynaklarına göre İpatev yıl naemelerinde 1182 de Igor Severskiyin Polovtsian kabilelerinin kımız içip sarhoş olan muhafızlarından kaçtığı söylenir.

Kımız en eski tarihlerden günümüze kadar bir çok halkların, özellikle de Türk halklarının ve onların en yakın komşularının çok sevdikleri bir içeceği olarak gösterilir.

Bilindiği gibi Tatar ve Moğollar Rus istilasından önce de kımız kullanmışlardır. Kırgız, Kazak ve Başkurt Türkleri’nde de çok eskiden beri kımız milli içecek olarak bilinmiştir.

Zamanla göçebe halklar kımızı kısrak sütünün dışında deve ve inek sütlerinden de elde etmişlerdir. Bunu ilk yapanlardan biri de Kalmuk halkıdır. Başkurt Türk’leri kımızı sadece kısrak sütü olarak kabul ederken, Kazak ve Türkmenler deve sütünü de kımız olarak algılarlar.

Kımızın İçerikliliği ve Kullanış Şekli

Kımız yeni sağlan kısrak sütünün daha önce hazırlanmış olan kımızdan maya alınarak eklenip, deri yada tahtadan yapılmış derin bir kapta aralıklarla karıştırılarak bekletilip hazırlanmasından elde edilir. Bu süreç kımızın mayalanma aşaması olup ekşi bir tat alır. Bekletilen mayalanmış süt belli bir zaman sonra içmeye hazır hale gelir.

Kımız vücuda canlılık ve güç verir. Sindirim sistemini ve kan dolaşımını düzenler, sinir sistemine de olumlu etki eder. Eski dönemlerde kımıza “Kahramanların içeceği” demişlerdir. Bu içecek hasta bir vücudun tekrar düzeltilmesinde bu dönemi hızlı atlatmasına yardımcı olur. Kımız açlığı ve susuzluğu giderir tokluk hissi sağlar. Mide ve sindirim sistemi organlarının çalışmasını düzenler.

Vucudaki kanı temizler. Kanser tedavilerinde etkilidir. Hiç bir yan etkisi bulunmamakla birlikte, çocuk, yetişkin ve yaşlılarda olumlu etki yaratır.

Mayalanarak yapılış şeklinden kaynaklanan uyuşturma ve sarhoş yapma özelliğine sahiptir.

Kısrak kımızının besin içerikliliği: protein, yağ ve karbonhidrattan oluşur.
Kımız Türk halklarının ortak mutfak kültürünün baş örneklerinden olup, milli değerlerin en önemli simgesidir.

Dr. Shurubu Kayhan 

Alıntı kaynak: http://turkcenindirilisi.com/turklerde-kimiz-dr-shurubu-kayhan-yazdi-2/

Tuba Türkleri (Tubalar) Kimlerdir? / Dr. Shurubu Kayhan

Tubaların giysileri genelde tuvaldan yapılır. Kadınlar çiçek desenli, kolları uzun ve geniş, yakaları ayrıca süslenmiş elbise giyerler. Kışın ise kemerlerinde çeşitli geometrik şekilleri olan uzun keçeden yapılmış kaftan giymişler.

İnanç ve manevi kültür bakımından halkının çoğunluğu Ortodokslardır. Geleneksel inançları ise Şamanizme dayalıdır. Dini inançlarında avcılık ruhları Şanır’ın yeri oldukça büyüktür. Onlara göre Şanır, insan görünümlü beyaz sakallı ve hızlı koşan maral üstünde, elinde bir tutam sarı akasya ile sürekli dolaşan bir ruhtur. Şanır’a yeterli kadar ilgi göstermedikleri zaman onları hastalıkla sınadığını düşünürler. Bu nedenle de hayatlarında Şanır’ı çok önemserler.

Tubalar geçimlerini genellikle avcılıktan sağlarlar. Toplu olarak maral, keçi ve ayı avlarına çıkarlar. Tekli olarak sadece küçük kürklü hayvanları avlarlar.

Tubalar avcılığın dışında еkin işleri ile de uğraşırlar. En çok arpa ve buğday ekerler.
At ve inek besleyerek etinden ve sütünden yararlanırlar. Tubalar sütten kımız ve peynir çeşitleri de üretirler. Diğer uğraşları ise balıkçılık, balcılık ve çeşitli otları toplamaktır.
Orman ortamında yaşadıkları için kerestecilik de yaygındır. Ev eşyalarının çoğunluğu tahtadan yapılır; keseler, tabaklar, kaşıklar vs.

Tubaların el sanatlarında keçe dokumaları da yaygındır.
Tubaların evleri 4-6-8 köşeli olup genelde kalın tahtadan yapılır ve koni şeklinde olur. Onlar 3-5 aile birleşip yan yana yerleşirler.
Evlerin çoğunluğunda pencere olmaz ve ateş yakıldığı zaman duman en tepedeki özel olarak bırakılan delikten çıkar.

Tubalar “söök” (kemik) dedikleri atalarının kökenlerini çok önemserler. Toplum ve aile içinde atalarının soylarını ve sırılamalarını her zaman dile getirirler ve saygı duyarlar. Onların insanlarla tanışırken ilk sordukları soruları; “Sen hangi kökendensin, ataların kimler..? Yedi atanı sayar mısın..?” olmuştur. Tubalarda aynı soydan birileriyle evlenmek de yasaktır.

Günümüzde Tubaların çoğunluğu Altay Cumhuriyetinin Türoçak ve Çoy bölgelerinde yaşamaktadırlar. 1960 da düzenlenen yeniden yapılandırma, köy ve kasabaları genişletme ve geliştirme projesi sırasında bir çok küçük Tubalar köyleri yok olmuştur…

Dr. SHURUBU KAYHAN

Türkistan bölgesinde Ramazan Bayramı kutlamaları / Dr. Shurubu KAYHAN

Türkistan bölgesinde Ramazan Bayramı kutlamaları 
– Dr. Shurubu KAYHAN
24, HAZ 2017
DR. SHURUBU KAYHAN ARŞİVİ

Ramazan Bayramı Şevval ayına denk gelerek, 30 günlük oruç döneminin sonunda kutlanan bir bayramdır. Türkistan bölgesinde bu bayrama arife gününden itibaren hazırlanmaya başlarlar. O gün her mahallenin kadınları toplanır ve ertesi gün sofraya konulacak hamur işlerini hep birlikte hazırlarlar.

Kazakistan, Kırgızistan, Özbekistan ve Türkmenistanın ortak milli yemekleri olan;

• tandır ekmekleri “patir”, 
• yağda kızartılarak pişirilen pişi “boorsok”, 
• yağ börekleri, 
• katmer, 
• katlama, 
• yağda kızartılan ballı ve şekerli tatlı lokmalar, 
• kıtır erişteler 

hazırlanır ve ertesi gün için bekletilir. Evler temizlenir, yeni ve temiz kıyafetler giyilir. Ramazan Bayramı, meydanlarda düzenlenen toplu bayram namazıyla başlar. Ardından herkes aile mezarlıklarını ziyaret ederek dua okurlar. Köylerde son 1 yıl içinde vefat eden bireyleri olan ailelere büyükten küçüğe doğru ziyaret edilir. Bu aileler sabahın erken saatinde, durumlarına göre büyük yada küçük baş mal keserek büyük kazanlarda milli yemeklerini pişirirler. Ziyarete gelenlere et ve yemekler ikram edilir. Bu ziyaretlere davet edilmez, köydeki herkes gelir. Her misafir yemek yedikten sonra dua ederek kalkar. Bu uygulamalar bittikten sonra akrabalar kendi aralarında bir birilerini ziyaret ederler. Çocuklar ise bu uygulamanın dışında tutulur.

• Kırgızistan ve Kazakistan’da Ramazan Bayramı eğlenceli değil, daha çok anma ve hüzünle buruk geçerken, 
• Özbekistan ve Türkmenistan’da ziyaret uygulamaları bittikten sonra meydanlarda düzenlenen eğlence ve şenliklerle devam eder. 
• Milli oyunlar, şarkı ve türküler, tiyatro sahneleri sergilenir. 
• Geleneksel yemekler ve içecekler ikram edilir. 
•  Ramazan Bayramı’nda fitre verilir. 
• İmkanları olanlar bu ayı kutsal topraklarda geçirirler. 

 1991 yılından itibaren Orta Asya Türk Cumhuriyetlerinin Bağımsızlığının kazanılmasıyla birlikte dini bayramlara olan ilgi de artmıştır. Daha önce resmi bayram olarak sayılmayan dini bayramlar bu dönemden itibaren Diyanet İşleri Bakanlığı ve Müftülüklerinin de desteği ile 1 günlük resmi bayram olarak kutlanmaya başladı.


http://www.ajansturk.tv/yazarlar/turkistan-bolgesinde-ramazan-bayrami-kutlamalari-dr-shurubu-kayhan/