-Çok eskiden 🇷🇴Romence'nin altıda birinin Türkçe'den oluştuğunu biliyor muydunuz?
17. ve 18. YY yazılmış kroniklerdeki Türkçe kelimelerin bugün dip notlarla açıklanması dikkat çeker.
🇷🇴Romenler bağımsızlıklarını kazanınca alfabesindeki Osmanlıca kelimelerden tıpkı Araplar gibi arınmayı seçmişler.
Arındırmaya rağmen bugünün 🇷🇴Romencesinde halen çok sayıda Türkçe kelime mevcut. Bunların bir kısmının kökeni, askeri ve idare düzenlemeler. Giyim, kuşam ile ilgili kelimelerde de çok sayıda Türkçe kelime var.
Dil ile ilgili Kaynak:
Prut seferinden sonra Dimitri Kantemir'le birlikte Rusya'ya kaçan ve daha sonra Sultan'ın izni ile Boğdan'a dönen Boğdan lı Vakanüvis İon Neculce'nin kroniğinden aktarılmış. Bilgiyi alıntıladığım yazı; #Türkler adında bir pdf.
-Benim ise merak ettiğim büyük ATATÜRK'ün latince kelimelere geçmesinin bununla bir ilgisi olabilir mi? Bu arada Romence İtalyancaya da çok benzer.
Bu düşünce merakımı uyandırdı...
S.PelinPEREMECİ @tunaboyutarihi
Türkçe'den Rumenceye geçmiş kelimeler listesi!
Türkçe, 14. yüzyılın sonundan 19. yüzyılın ortasına kadar yaklaşık beş yüzyıl boyunca Rumence üzerinde önemli bir etkiye sahip olmuştur ve özellikle Dobruca'da günümüze kadar bazı yerel, lehçesel uzantılar göstermiştir.
Alıntı kelimelerin sayısı 2.750'nin üzerindedir. Bunların neredeyse üçte ikisi günümüz Rumencesinden kaybolmuştur; ancak bu sayıya, Osmanlıca olmayan, Peçenkçe veya Tatar dilleri gibi Osmanlı öncesi Türk dillerinden ve Yunanca, Bulgarca, Sırpça, Çingenece veya Macarca gibi diğer (çoğunlukla Balkan) diller yoluyla Rumenceye giren Türkçe kelimeler dahil değildir. Türkçenin Rumence üzerindeki etkisi, Osmanlı İmparatorluğu'nun Rumen beylikler üzerindeki egemenliğini ve hakimiyetini genişlettiği ve 19. yüzyılın ikinci yarısına kadar Rumenlerin sosyal, idari ve ekonomik yaşamları üzerinde uzun süreli bir etki bıraktığının kanıtıdır.
Günümüzde konuşulan Rumencenin %0.73’ü türkçeden alınmış kelimelere sahiptir.
Aşağıdaki ise internette bulduğum örnekler ve türkçe karşılıklarıdır:
Hatırlatırım ki kelimelerin aynı kökten gelmeleri aynı anlama geldikleri ve ya aynı şekilde kullanıldıkları anlamına gelmez. Ses benzerliği eşit değildir anlam benzerliğine.
Mesela Caraghios kelimesinin tam çevirisi Karagöz'dür. Ancak tahmin edeceğiniz üzere, Romanyalıların Türkler gibi bir Karagöz Hacivat kukla gösterileri olmadığı için Caraghios, Karagöz kuklası değil "güldüren, ciddi olmayan" anlamına gelir. Benim tahminimce Türkler kendi aralarında konuşurken şakacı insanlara Karagöz diye sesleniyorlardı ve Romanyalılar bu kelimenin bir kukla gösterisi karakterine b'r atıf olduğunu bilemeyecekleri (ve kimse de açıklamadığı için) bu kelimenin "komik, mizahşör" anlıma geldiğini tahmin edip kendileri de o anlamıyla kullanmaya başlamışlardır. Ne kadar da ilginç, değil mi?
Teşekkür ederim.
Antonia C.
Kaynakça:
Listă de cuvinte românești cu etimon turc / Fandom
https://romania.fandom.com/wiki/List%C4%83_de_cuvinte_rom%C3%A2ne%C8%99ti_cu_etimon_tur
