📚🇹🇷 Türk Dili, Tarihi ve Kültürü 🇹🇷📚: Sabantuy Bayramı

Sabantuy Bayramı etiketine sahip kayıtlar gösteriliyor. Tüm kayıtları göster

20250627

📖 Tatar Türklerinin Geleneksel Sabantuy Kutlamaları

TATAR TÜRKLERİNİN GELENEKSEL SABANTUY KUTLAMALARI

#Sabantuy #Tatar Türkler’inin her sene Mayıs ayının bir Pazar gününde kutladıkları geleneksel bayramlarıdır. Bu bayramın adı “sabantuy” düğün anlamından gelir.

Sabantoy

Sabantoy (Başkurtça: Һабантуй, Kazakça: Сабантой, Tatarca: Сабан-туе, Rusça: Сабантуй) – Tarihi Volga Bulgar dönemine kadar uzanan bir Tatar, İdel-Ural, Başkurt ve Kazak yaz festivalidir.

İlk başta kırsal alanlarda bir çiftçi festivali olarak kutlanırken daha sonra ulusal bir tatil oldu ve şimdi şehirlerde yaygın olarak kutlanıyor.

Kazaklarda güzün son sıcak günlerinde Altı Alaş'ı (ulusu) ve temsilcilerini toplayıp, onlara yemek verme geleneği vardır.

Bu yemekte ozanlar atışır, at yarışı, güreş ve Kökpar düzenlenir.

Yılın en iyi ve en verimli iş yapan çiftçilerine de hediyeler verilir. Ancak çoğu zaman bir yaz bayramı olarak 23 Haziranda kutlanır.

Çuvaşlar bu bayrama Akatuy (Çuvcaşça: Акатуй) adı verirler.

Tarih

Sabantuy'un kökenleri Ekim mevsiminden önce kutlandığı İslam öncesi döneme kadar gitmektedir. Sabantuy'un varlığı 921'de İbn Fadlan tarafından fark edildi. Geleneksel şarkılar ve Sabantuy'un diğer gelenekleri muhtemelen o zamanlar dini bir çağrışıma sahipti.

Daha sonra, Tatarlar ve Başkurtlar arasında İslam'ın, Çuvaşlar arasında ise Hristiyanlığın yayılması ile laik bir tatil oldu.

20. yüzyılın başlarında Sabantuy, Tatarların ulusal Festivali olarak tanındı. Sovyet makamları bu Festivali muhtemelen mütevazı kırsal kökenleri nedeniyle onayladılar. Ancak, Sabantuy'u ekim sonrası mevsime taşıdılar, böylece eski yaz Festivali olan Cıyın (Kiril: Җыен, [ʑɯɪˈɯn]) ile birleştirdiler.

Son zamanlarda Moskova, Sabantuy'u 2007'de insanlığın sözlü ve somut olmayan Mirası listesinin Başyapıtlarına dahil etmek için aday gösterme planlarını açıkladı.

Türk Kültüründe Saban

Saban, tarımda kullanılan tarlayı ekme öncesi toprağı kaldırma için kullanılan bir alettir. Anadoluda büyük sabanlara Köten (Azerice: Kotan) adı verilir. Tarımı ve bereketi sembolize eder. Saban demiri: Saban demiri, sabanın önemli bölümüdür ve Tış veya Buylu adı verilir. Demirin kutlu bir metal olması onu önemli kılar. Koşumda kullanılan ağaç kısma ise, "Ok" adı verilir. Yine ok Türk kültüründe hem bir silahtır hem de Türk birliğini ve kavimlerini sembolize eden bir kavramdır. Örneğin Bozoklar, Uçoklar gibi...

Alıntı: Vikipedi

ESKİŞEHİR'DE SABANTOY BAYRAMI KUTLAMALARI

1 Haziran 2013

Eskişehir'de bu yıl düzenlenen etkinliklerle kutlanan Tataristan'ın bahar ayını müjdeleyen Sabantoy Bayramı'na, Tataristan Cumhurbaşkanı Rustam Minnihanov ile Milli Eğitim Bakanı Nabi Avcı'da katıldı.

Odunpazarı Bölgesinde yer alan Şehr-i Derya Parkı'nda Eskişehir 2013 Türk Dünyası Kültür Başkenti etkinlikleri kapsamında Tataristan'da baharı müjdeleyen Sabanboy Bayramı kutlandı. Bayrama Tataristan Cumhurbaşkanı Rustam Minnihanov ve Milli Eğiğim Bakanı Nabi Avcı'nın yanı sıra Tataristan'dan ve Türkiye'de yaşayan çok sayada Tatar vatandaşı katıldı.

Etkinlik Tataristan halk sanatçılarının verdiği konser ve halk oyunları gösterileri ile başladı. Daha sonra yöresel oyunlar oynandı. Tataristan'a ait bir güreş stili ise Cumhurbaşkanı ve Nabi Avcı'ya sergilendi.

Programda konuşan Cumhurbaşkanı Minnihanov Sabantoy, Eskişehir'de yapılan bayramın herkese güzel vakit geçirmesi dilediğini belirterek, "Sabantoy artık sadece Tatarların güzel bir bayramı olmaktan çıktı. Rusya ve 20 ülkede her yıl kutlanmaya başlandı. Bu yıl da Eskişehir'de bayramımızı kutluyoruz. Bu fırsattan yararlanarak, emeği geçen herkese çok teşekkür ederim. Sizlere bu bayrama parçası olanlara minnettarlarımı sunuyorum. Burada bir çok projeye imza attık" diye konuştu.

Bakan Avcı ise yaptığı konuşmada, Sabantoy Bayramı'nın Tataristan'daki en büyük bayramlardan biri olduğunu söyledi. Avcı, Sabantoy Bayramı'nı Nevruz Bayramı'na benzeterek konuşmasını şöyle sürdürdü;

"Sabantoy, tabiatın yeniden canlandığının, insanda uyandırdığı ortak neşeden doğmuş bir baharı karşılama şölenidir. Her bayram gibi bu bayramda da birlikte olmak, kucaklaşmak bu ortak neşeyi başka insanları tanışma fırsatı tanındı. Biliyoruz ki birbirimize ne kadar yakın durup, aramızda ki bağları geliştirirsek geleceğe yönelik umutlarımızı yeşertmiş olacağız."

Cumhurbaşkanı Minnihanov, kutlamanın ardından daha sonra Şehr-i Derya Parkını gezdi. - ESKİŞEHİR

20190706

Sabantuy Nedir?

Sabantuy Nedir?

Haziran ayı dünya genelindeki yedi milyon Tatar için çok önemli bir aydır. Bunun sebebi Haziran ayının ilk haftasında kutlanılan Tatar milli bayramı Sabantuy’dur. Bu bayram Tatarlar arasında bir simge haline gelmiştir. Kazan’ın son hanı Söyembike Tatarlar arasında nasıl bir bağımsızlık simgesi ise, Sabantuy da ona eşdeğer bir öneme sahiptir.

Sabantuy hasat işleri bittikten sonra yapılan bir bahar bayramıdır. Sabantuy aslında iki kelimeden oluşan bir kelimedir. Tatar Dilinin açıklamalı sözlüğünde Saban kelimesinin altı anlamı vardır. Bunlar,Karasaban,ekin işleri, ilkbaharda ekin ekme işleri, ekin, toprağı sürmek ve ilkbaharda ekilip aynı yıl hasat veren üründür

Diğer kelime ise Tuy, yani düğün anlamına gelmektedir. Kökleri yüzyıllara dayanan bu bayram, şenlik ve yarışları bir arada barındırmaktadır. Sabantuy asırlardır kutlanan, nesilden nesle intikal eden, zamanla yeni içeriklerle zenginleşen, fakat milli benliğini kaybetmeden günümüze kadar gelen Tatar Türklerinin milli bayramıdır.

Bu bayram çok eskilerden aksakallar tarafından düzenlenmiş olup, bu gelenek bugün de devam etmektedir. Sabantuy’un ilk ne zaman kutlandığını söylemek zordur, ancak çok eskilere dayandığı bilinmektedir. Bu konudaki ilk yazılı belgeler Bulgar dönemine aittir. Bugün Bulgar döneminden kalan bir mezar taşında “Sabantuy Günü” kelimeleri yer almaktadır. Filoloji Uzmanı F.Hekimcenov Tataristan’ın Elki bölgesinin Eski Salman köyünde bulduğu bu mezar taşındaki yazının, 1292 yılının 15 Haziran tarihine ait olduğu görüşündedir.

Sabantuy Tatarların bulunduğu her yerde büyük bir coşkuyla kutlanır.Çuvaşlar ve Başkurtlar başta olmak üzere, azınlık ya da özerk cumhuriyet konumunda yaşamlarını sürdüren Türk halkları da Tatarlarla birlikte bu bayramı kutlar.

Sabantuy Haziran ayının ilk haftalarında yapılsa da hazırlıklar çok daha önceden başlar. Evlerde bu hazırlık tüm yıl boyu devam eder, gelecek misafirler için hazırlıklar yapılır. Köyde ise hazırlıklar yaklaşık bir ay öncesinden başlar. Önce aksakallar Sabantuy’un yapılacağı yeri ve tarihi belirlerler. Bu yerin suya yakın olmasına ve misafirlerin izlemesine uygun bir yer olmasına özen gösterilir. Yer ve günü belli olduktan sonra hediye toplama işi başlar. Hediye toplama görevi askere gidecek olan genç delikanlılara verilir. Onlar tüm köyü dolaşır şarkılar, türküler eşliğinde hediye toplar. Bu sırada köyü büyük bir coşku ve heyecan sarar. Herkes bu delikanlıların kapı çalmasını bekler, çünkü hediyeler çoktan hazırdır. Yeni gelin gelen evlerde hediyeyi gelin verir. Gelinin hediyesi işlemeli havlu veya başörtüsüdür. Bu hediyeler bir sırığa bağlanır, en güzel işlemeli havlular sırığın en üst kısmında yerini alır. Bu da el becerisine olan saygıdır. Genelde bu hediye toplama akşam saatlerinde yapılır, çünkü herkes evdedir. Hediyeler toplanmaya başlandığı andan itibaren Sabantuy start almıştır. Köydekiler bir taraftan hediyeleri verirken diğer taraftan gelecek misafirlerin yolunu gözlemektedirler. Sabantuy aynı zamanda bir buluşma simgesidir. Eğitim ya da iş için gurbete gidenler mutlaka bu bayram dolayısıyla baba ocağına dönecektir. Anneler çocuklarına ikram etmek için tüm yıl boyu hazırladıklarını artık sofraya dizmiş ve gözleri yollardadır. Sabantuy için bir günlüğüne de olsa köye dönmek bir gelenek haline gelmiş ve uygulanmaktadır. Yurtdışında yaşayanlarda memleketlerini ziyaretleri Sabantuy’a göre ayarlar.

Her zaman ve her yerde olduğu gibi bayramlar çocuklar içindir. Sabantuy gününün sabahında, büyük-küçük herkes en güzel kıyafetlerini giyer, bayram alanı adeta bir defileyi andırır.Sabantuy, at yarışı ile sabah saatlerinde başlar.Bu yüzden “Atsız Sabantuy, Sabantuy değildir” deyimi ortaya çıkmıştır. At yarışı ile başlayan bayram, koşu, bisiklet yarışı,halat çekme, ağırlık kaldırma, direğe tırmanma, çuvalla koşma, kaşıkla yumurta taşıma, su dolu kovalarla koşma, kapalı gözlerle ipteki oyuncağı kesme gibi değişik yarışmalarla ile devam eder ve güreş ile son bulur. Güreşe isteyen herkes katılabilir. Kazanana koç hediye edilir, aynı zamanda en güzel işlemeli havlu da verilir. İşlemeli havlu Sabantuy’un hatırası olduğu için batır (pehlivan) onu ömür boyu saklar. Sabantuy batırı gerçek bir halk kahramanıdır. Bu kahraman birçok romana, şiire ilham kaynağı olmuştur. Sabantuy batırını gençler omuzlarına alır ve tüm alanı böylece gezdirirler. Batır da kazancın gururu ile halkı selamlar.

Diğer tarafta sahne kurulur ve burada dans, şarkı yeteneği olan herkes kendi marifetini sergileyebilir. Sabantuy böylece akşam üstü son bulur. Herkes akşam tekrar buluşmak dileğiyle evlerine dağılır.

Sabantuy için köyün ortasına büyük bir salıncak kurulur ve akşam saatlerinde tüm misafirler ve köy halkı meydanda buluşur. Sabantuy dönemi Tataristan’da en uzun beyaz geceler dönemidir ve hava kararmaz. Geç saatlere kadar, şarkılar, türküler, danslar hiç ara vermeden devam eder. Sonra yavaş yavaş evlere dağılırlar. Evlerde sofralar hazırdır ve misafirleri beklemektedir. Artık evde hasret giderme zamanıdır. Sohbetler sabaha kadar sürer ve bir Sabantuy daha böyle biter.

Alıntı /Kaynak: http://diyariturk.com/index.php/2016/05/30/kazanda-sabantuy-coskusu/

🎞 İstanbul'da Tatar Sabantuy Bayramı 2019 🇹🇷🧿

Rusya'da Sabantuy Bayramı coşkuyla kutlandı

İlkbaharda toprağın ekilmesinin ardından kutlanan Sabantuy, bahar ve ekin günlerinin coşkusunu yansıtıyor

Rusya'nın başkenti Moskova'da Sabantuy Bayramı dolayısıyla kutlama programı düzenlendi.

Kolomenskaya parkında düzenlenen etkinliğe, Tatar ve Başkurt halklarından binlerce kişi katıldı.

Gösterilerin yapıldığı alanda Tatar ve Başkurt çadırları kuruldu, halk dansları gösterisi yapıldı.

Ses sanatçılarının sahne aldığı, atlı gösterilerin sunulduğu programda, katılımcılara geleneksel yemekler ikram edildi.

Sabantuy Bayramı, Rusya'nın 50'den fazla bölgesi ile dünyanın 20'den fazla ülkesinde ve Türkiye'nin çeşitli kentlerinde düzenlenen etkinliklerle kutlanıyor.