20220926

🎞 🎧🎼 ‘Ayrılmagız' Tatar Şarkısı

 

🎞🎧🎼 🇫🇮Finladiya’daki Tatar (Türk) Müziği: ‘Qarlar’ (Karlar) and Ani (Anne)


Qarlar yawa

Appaq qarlar yawa, qarlar yawa

(Apak karlar yağar, karlar yağar)

cir dä kışnı sağınıp köte miken?

(yer de kışı özleyip bekler mi acaba?)

sağınıp köter keşe bulsa gına

(özleyip bekler, kişi olsa ancak)

bu ğömärlär matur üte iken

(bu ömürler güzel geçer imiş)

appaq qarlar yawa, qarlar yawa

(apak karlar yağar, karlar yağar)

e küñleme minem yawa moñlar

(ve gönlüme benim yağar dertler)

qarday saflıq öçen can birärmän

(kar gibi saflık için can veririm ben)

sin bulmasañ mine kem soñ añlar

 (sen olmasan beni kim artık anlar)

 ......


Ani

"Äniyemneñ Tuğan Köne"

Bäyrämnäre küp tormışnıñ

Bayramları çok hayatın

bäyräm belän tua köne

bayram ile dua günü 


olı bäyräm bugün bezdä

ulu bayram bugün bizde


äniyemneñ tuğan köne

anneciğimin doğum günü 

qotlı bulsın tuğan köneñ 

kutlu olsun doğum günün


bezdän siña izge teläk

bizden sana iyi dilek


qartaymıyça yäşä äle 

kartlaşmadan (yaşlanmadan) yaşa böyle

gel yäş bulıp bezneñ belän

 gel genç olup bizim ile


ğömereñneñ tağın da ber

ömürünün daha da bir

yılı ütep kitkän iken

yılı geçip gitmiş imiş

üz tirenge bezne cıynar 

öz (kendi) yanına bizi yığar (toplar)

köneñ kilep citkän iken

 günün gelip yetmiş (çatmış) imiş.


YORUMLAR:

Eren Biroğlu

Bu Tatar şarkılarına benim kanım ayrı bir kaynıyor gerçekten. Türküyü o İskandinav havasıyla ne kadar da güzel karıştırmışlar çok hoşuma gitti

Apak tertemiz değil, burdaki asıl manası bem beyaz dır

🎞Rusya’da KARELYA Cumhuriyeti ve Fin Türkleri


#Petrozavodsk #karjala #Карелия

KARELYA Cumhuriyeti Hakkında Merak Ettiğiniz Her Şey


YORUMLAR:

Sevda Aytaç

Ben de %75 Tatarım. Finlandiya'dan gelen yaşlı bir turist çiftin babaannem ile dedeme ikiz gibi benzemesi ve aynı dili konuşması beni şok etmişti.

Erkan Şamcı

çok düzel video emeklerimize sağlık. Fin Türklerinin çok güzel şarkıları var. bir tanesi internette var. hatta peş peşe iki şarkı halinde youtubda.adı, 'Apak karlar yağar' . ne kadar net değil mi? mutlaka dinleyin ve bakın bakalım anlayabilecekmisiniz. biraz dikkatli dinleyimce çok net anlaşılıyor .Kıpçak agzı ile söyluyorlar.türk kültürünün nerelerde yaşadığına dair çpk super bir örnek

Ercan gunaydin

Kareliya gittim viborg sehrine cok guzel yer yazin muthis burasi eski fin topragi savasta rusyaya kaybettiler.

Hakan Demir

Zaten bayrakları Türk renkleri, günümüzde Azerbaycan, Afganistan Türklerinin bayrakları  da aynı renkler 

Namik Abdulkerimov

Dil  olaraq  karellər  və finlər  fino-uqor dil  qrupuna  aitdir .  Qramatik  olaraq  fino-uqor  və türk dilləri  bənzərdir . Bu dillərdə  sözlərin  arxasına  şəkilçi  artırılaraq  cümlələr  düzəlir 

Misal :  i go to school   to  şəkilçisi  sözür axrasına keçir  mən məktəb -ə ( okul-a)  fincə  : menen koulu-un 

20220906

Evliya Çelebi İzmir-Karaburun’a geldi mi?

 

EVLİYA ÇELEBİ KARABURUN'A GELDİ Mİ?


Evliya Çelebi seyahatnamesinin 9. cildinde anlattığı üzere, İzmir'e geldikten sonra Urla'ya geçmiş, burayı da gezdikten sonra "20 adet Rum kı­zanı ve serdar Pîrî Beşe'den 40 nefer yeniçeri yoldaşı kılavuz alıp toplam 60 nefer yiğit leventle Urla'dan çıkıp bağ, bahçe ve zeytin ormanları içinde batıya doğru deniz kıyısı ile bir saat geçip Ka­raburun yolu deniz kıyısında kalıp biz sol tarafta Çarpan Boğazı adlı amansız yola" yönelmiştir. Yolda eşkiyalarla çarpışırlar üstüne üstlük. Sonunda Karaburun'a ulaşırlar.

Karaburun Kazası hakkında şunları yazar Çelebi: "Sığla Sancağı toprağında 150 akçe âsumanî kazadır ve İzmir mollasının arpalığıdır. 1 camii, 1 hamamı ve 7 dükkânı var. Sâfî zeytinli İrem gibi köylerdir. Büyük şehri, sarayları, imaretleri ve başka büyük yapıları yoktur.
Halkı leventçe esvap giyer, cesur ve yiğit tüfenkli adamla­rı vardır. Defalarca Venedik donanmasına karşı koymuş adam­ lardır. Ve bir hardal tanesi ganimet vermeyip kâfirden baş dil al­mışlardır. Serdarı ve kethüdayeri yoktur ve harap kaleleri çoktur. Bu kaza İzmir Körfezi'nin ağzına kurulmuştur. İzmir'e ka­dar 100 mildir. Mahsuldar zeytinli dağları ve bağları vardır. Bu kazada olan bol ve lezzetli zeytin yeryüzünde yoktur, ancak Mora Adası'nda Koron Kalesi'nde ve Şam-ı şerifte ola.

Bir gece burada konuk olup sabah kadıdan 20 tüfenkli yiğit yoldaş aldık. Bizimle gelen 20 Rum kızanları ile 40 kişi olup sa­bahleyin Allah'a güvenip 4 saatte Allah saklasın atlar ile gitmek imkânsız olup yaya giderek Çeşme'nin ulu yoluna çıktık. Turna Boğazı adlı tehlikeli dar boğazın sonunu yüz bin sıkıntı ile geç­tik. O dere içinde atlarımıza binip yine batıya 5 saat gidip, Çarpan Ilıca'sına ulaştık."
Çelebi'nin bundan sonraki durağı ise Sakız adasıdır.

Bu Karaburun bizim Karaburun mu?

Ege Üniversitesi 2013 yılında yayınladığı "Kent ve Seyyah: Evliya Çelebi'nin Gözüyle İzmir ve Çevresi" başlıklı 3 ciltlik kitabının son cildinde bulunan İbrahim Şahin'in makalesinde, Çelebi'nin güzergahı baştan sona elden geçirilmiştir. Şahin makalesinde, Çelebi'nin söz ettiği Karaburun kazasının, bizim bildiğimiz Karaburun olmadığını, Mordoğan olduğunu belirtir.
"Çelebi’nin Seyahatnâme’de Karaburun Kazası olarak bahsettiği yerleşim biriminin günümüzdeki Karaburun İlçesi olmadığını düşünüyoruz. (...) Karaburun Kazası diye bahsettiği yerin bugünkü Eski Mordoğan Köyü olduğu tezimizi kuvvetlendirecek başka bilgiler de mevcuttur. ”Bir câmi‘i ve bir hammâmı ve yedi dükkânı var” (IX. Kitap: 56) ifadesi içinde geçen cami, büyük ihtimalleEski Mordoğan Köyü’nde Ayşe Kadın Camisi olarak bilinen camidir. Usta kitabesi olmayan cami için yöre halkı, bu caminin bölgenin en eski camisi olduğunu söylemektedir. Köyde yaptığımız incelemeler sırasında yöre halkı, 30-40 yıl öncesine kadar nalburcu, demirci vb dükkânların bulunduğunu, civardaki köylerin de işlerini bu dükkânlarda gördüklerini anlatmışlardır. Burası, caminin 10 m kadar yukarısında, bir küçük kayanın dibi olup yol genişletme çabaları sırasında dükkânların izleri kaybolmuştur. Çelebi’nin “bir hammâmı var” diye bahsettiği yapıdan iz kalmamış olup buranın erken dönemlerde yıkıldığı anlaşılmaktadır. Yörede konuştuğumuz yaşlıların bugünkü Mordoğan Beldesi’nin eski yerinin Eski Mordoğan Köyü olduğunu, köyün yörenin en eski yerleşim birimlerinden olup eski dönemlerde burasının Karaburun Yarımadası’nın merkezi olduğunu söylemeleri de düşüncemizin doğruluğunu ispat eder niteliktedir. Çelebi’nin bahsettiği Karaburun Kazası’nın bugünkü Eski Mordoğan Köyü olması durumu, seyyahın Karaburun ziyareti ile ilgili vermişolduğu saat hesaplarına da uymaktadır.


KENT VE SEYYAH: EVLİYA ÇELEBİ NİN GÖZÜYLE İZMİR VE ÇEVRESİ lll




20220904

🎞️🇹🇷 Türk tarihine ait ilk kez 'Türk' ibaresinin yer aldığı, Runik alfabesiyle 'Türkoğlu' yazan bir yazıt




Yazının sonradan eklendiğini veya fotomontaj olduğunu söyleyenler için yazıtın başka açılardan fotoğrafları


Kazı başkanı Doç. Dr. Işık, “Yazıt, Savatra Antik Kenti’ne ait bir kaleden getirilmiş. Bu kale, Bizans dönemine kadar kullanılagelmiş. Mimari parçasına baktığımız zaman Bizans dönemi templon payesi. Dini yapılar içesinde bulanan bir mimari unsur bu.


Türk tarihine ışık tutacak keşif

Konya'da, Savatra Antik Kenti kazı sahasında İslam öncesi erken dönem Türk tarihine ait ilk kez ‘Türk’ ibaresinin yer aldığı, Runik alfabesiyle ‘Türkoğlu’ yazan bir yazıt bulundu. Kazı başkanı Doç. Dr. İlker Işık, milattan sonra 10-11’inci yüzyıla ait yazıtın 1071’den öncesinde Anadolu’daki Türk varlığının kanıtı niteliğinde olduğunu söyledi. 

Karatay ilçesi Yağlıbayat Mahallesi’ndeki Savatra Antik Kenti’nde Selçuk Üniversitesi tarafından Doç. Dr. İlker Işık’ın başkanlığında yürütülen kazı çalışmaları sırasında, Anadolu’da ilk kez Türk ibaresinin yer aldığı bir yazıt bulundu.

Kazı başkanı Doç. Dr. Işık, “Yazıt, Savatra Antik Kenti’ne ait bir kaleden getirilmiş. Bu kale, Bizans dönemine kadar kullanılagelmiş. Mimari parçasına baktığımız zaman Bizans dönemi templon payesi. Dini yapılar içesinde bulanan bir mimari unsur bu. Dönemsel açıdan baktığımızda milattan sonra 10’uncu 11’inci yüzyıllara denk geldiğini düşünüyoruz. Hem de içerik olarak baktığımız zaman İslam öncesi Türklere ait olan bir yazı olarak da karşımıza çıkıyor. İslam öncesi Hristiyanlaşmış olan Türklerin, burada varlığını ortaya koyan bir emare bu. Dönemsel olarak baktığımızda da Bizans dönemi diyebiliriz.” dedi.

ANADOLU’DA BULUNAN İLK TÜRK YAZITI

Keşfedilen eserin şimdiye kadar Anadolu’da bulunan ilk Türk yazıtı olduğunu ifade eden Doç. Dr. İlker Işık, “Türkopol yazısının bulunması bizim için çok önemli. Türkopol, Türkçe karşılığı olarak Türkoğlu demek. Anadolu’da bu şekilde bulunan ilk yazıt niteliğinde. Önemi açısından da şöyle söyleyebiliriz; 1071 öncesi İslam sancağının Türkler tarafından buraya getirilmeden önceki evresinde Hristiyanlaşmış Türklerin burada varlığını gösteren bir delil bu. Bizans orduları içerisinde lejyon birlikleri içerisinde yer alan Türk askerlerinin burada varlığını kanıtlayan önemli bir gösterge, bu açıdan hem Türk isminin yer alması, hem de onların bu dönemde burada konuşlandığını, Savatra Antik Kenti ve çevresinde varlığının tespit edilmesi bizim açımızdan çok önemli” diye konuştu.

‘FARKLI KÜLTÜRLERİN BİR ARAYA GELDİĞİ BİR YER’

Savatra Antik Kenti’nin öneminden bahseden Doç. Dr. Işık, şöyle devam etti:

Burası askeri bir garnizon bölgesi. Bozdağ Milli Parkı, Altınekin ilçesinden Karatay sınırlarına kadar devam eden kuzey-güney doğrultulu bir saha. Biz burada 6 yıl boyunca bir yüzey araştırması yürüttük. Bu çalışmalar sırasında bizim için en önemli göstergelerden birisi buranın bir askeri garnizon hattının olması. Konya’nın doğu sınırını içeren ve bir tampon vazifesi gören bu bölge hem asayişi sağlamak hem de geçen ticaret kafilelerinin buradaki güvenliğini sağlamak için yer alan birçok yerleşim alanıyla dolu. Bundan dolayı da farklı kültürlerin bir araya geldiği bir yer demek mümkün. Stratejik anlamda önemli yolların yer alması, askeri karargahların bulunması açısından da tabii ki burası önemli bir saha.”

‘RUNİK ALFABESİYLE YAZILMIŞ DUA VE ŞİFA METNİ BULDUK’

Yazıtın bulunduğu bölgede araştırmalarını yoğunlaştırdıklarını ve 2 farklı yazıtla daha karşılaştıklarını anlatan Doç. Dr. İlker Işık, şunları söyledi:

Türkopol yazısını bulduktan sonra tabii ki bizim için çalışmalar derinleştirildi. Bölgede Türklere ait başka bir bulguyla karşılaşabilir miyiz, diye çalışmalarımızı bu alanda yoğunlaştırdık ve 2 adet runik alfabesiyle yazılmış yazıtla karşılaştık. Bu yazıların dua metni şeklinde olduğunu düşünüyoruz. Bu konuda Cengiz Saltaoğlu’ndan destek aldık. Onun yapmış olduğu transkripsiyona göre hastalığın iyileştirilmesi konusunda bir şifa metni olduğunu düşünmekteyiz. Bu çalışmaların ilerletilebilmesi için öncelikle epigrafik anlamda çalışmaların geliştirilmesi lazım. Türkoloji anlamında, bu alanda gelişmiş olan bilim insanlarının yer alması bizim için çok önemli. Akademik zemin altında bunların çevirisinin, epigrafik çalışmalarının yapılmış olması, bunların dönemsel anlamda niteliklerinin ve dönemlerinin tespit edilmiş olması açısından Türkoloji uzmanlarının arttırılması bizim açımızdan çok iyi olur.”

‘TARİHSEL ANLAMDA BİRÇOK BULGU İÇERİYOR’

Doç. Dr. Işık sözlerini şöyle tamamladı:

“Bölgenin ne kadar kıymetli olduğunu biz tespit ettikten sonra Konya Büyükşehir Belediyesi ve Karatay Belediyesi’nin destekleriyle burada bir çalışma yürütmeye başladık. Sayın Hasan Kılca’nın destekleriyle de 2021 yılından itibaren müze başkanlığında çalışmalarımıza başladık. Bu yıl da Cumhurbaşkanlığı kararnamesiyle Savatra Antik Kenti’nde ilk kazı çalışmalarımızı yürütüyoruz. Bölgenin stratejik anlamda önemli bir saha olması, tarihsel anlamda birçok bulguyu içermesi, farklı kronolojilere hizmet edecek emareler içermesi açısından Savatra Antik Kenti’nde kazı çalışmalarını biz de temenni ettik ve bakanlığımızın müsaadesiyle başladık.”

Alıntı: https://www.veryansintv.com/turk-tarihine-isik-tutacak-kesif

🎞Tatar Türkçesi ile hazırlanmış bir çizgi film.

 



20220903

🎞Yurdumuzun Türküleri: 🇹🇷Türkçe'nin eşsiz kavramı: ‘gönül’💞

Türkçe'nin eşsiz kavramı: gönül Devrim Aşkın Karasoy, hazırlayıp sunduğu Yurdumuzun Türküleri programında bu hafta türkülerimizde "Gönül" kavramının izini sürüyor.

 




🎞️ Günümüzde hala akmaya devam eden 2000 yıllık bir Roma su kanalı.

Günümüzde hala akmaya devam eden 2000 yıllık bir Roma su kanalı. Bu inanılmaz yeraltı su kemeri, İzmir şehrindeki İzmir Agorası'nın tam ...