🎞️UNUTULMAYANLAR: 🎤🗣️🎶 Müzeyyen Senar-Nülifer düeti (''dalgalandımda duruldum'')

 

Müzeyyen Senar : Mustafa Kemal Atatürk'Ün huzurunda şarkı söyleyen sanatçı

Bursa'da doğdu, çocuk yaşta İstanbul'a geldi. Henüz on beş yaşındayken İstanbul Radyosu'nda söylemeye başladı ve yetmiş yılı aşan bir kariyer sürdürdü.

Cumhuriyet'in ilk kuşak kadın sanatçılarındandır; kadınların sahnede görünmesinin tartışıldığı bir dönemde kariyer kurmuş, bu yönüyle simgesel bir figür hâline gelmiştir. 

Mustafa Kemal Atatürk'ün huzurunda birçok kez söylemiş olması, adının Cumhuriyet'in kültür tarihiyle birlikte anılmasına yol açtı.

2015'te 96 yaşında vefat etti.

Müzikal Üslubu

Güçlü ve otoriter bir tavrı vardı; şarkıyı süslemeden, sözün anlamını öne çıkararak söylerdi. Klasik repertuvarın yanı sıra dönemin hafif eserlerini de yorumladı. Sonraki kuşak kadın yorumcuların büyük bölümü onu referans alır.

Çocukluğu ve Müzik Eğitimi

Müzeyyen Senar'ın babası “Cerrah Mehmet” lakabıyla tanınan, kıraathane işleten Mehmet Bey; annesi ise güzel sesiyle Kur'an, gazel ve türküler okuyan Zehra Hanım'dı. İsmet ve Hilmi adlarında iki büyük kardeşi vardı. Doğum yeri birçok biyografik kaynakta Keles'e bağlı Gököz köyü olarak geçmektedir.

Ailesi doğduğunda ona Hikmet adını vermek istedi. Nüfus kaydını yaptırmak için şehre giden eniştesi Ziya Bey ise kız çocuğuna Hikmet adını yakıştırmadığını söyleyerek nüfusa “Müzeyyen” adını yazdırdı.

Henüz altı yaşındayken annesinin katıldığı mevlitlerde, düğünlerde ve aile toplantılarında şarkı söylemeye başladı. Çocukluk yıllarında bir süre kekemelik yaşadı; konuşurken yaşadığı bu sorun şarkı söylemesine engel olmadı.

Annesinin İstanbul'a yerleşmesinin ardından yaklaşık 12 yaşındayken onun yanına gitti ve eğitimine İstanbul'da devam etti. Okuldaki müzik öğretmeninin de yönlendirmesiyle 1931 yılında Üsküdar Musiki Cemiyeti'ne kaydoldu. Burada Emin Ongan ve Necati Tokyay'dan usul, nota ve makam dersleri aldı.

Daha sonra Şark Musiki Cemiyeti'nde kemençe sanatçısı Kemal Niyazi Seyhun ve udi Hayriye Örs ile çalıştı. Lemi Atlı, Selahattin Pınar, Mustafa Nafiz Irmak ve Sadettin Kaynak gibi besteci ve müzisyenlerden de eserler öğrendi.

Müzik Kariyeri

Müzeyyen Senar, 1930'ların başında İstanbul Radyosu'nda şarkı söylemeye başladı ve düzenli radyo programları yaptı. Radyo yayınlarında tanınmasının ardından 10. Yıl Belvü Gazinosu'nun sahibi İbrahim Dervişzade tarafından 1933 yaz sezonu programına alındı. Senar burada fasıl içinde yer almak yerine saz heyetiyle tek başına şarkı söyleme şartı koydu. Bu uygulama, Türk gazino sahnelerinde solistlik düzeninin başlangıcı olarak kabul edilen örneklerden biri oldu.

Belvü Gazinosu'nun ardından Moulin Rouge, Londra Bar, Taksim Panorama Bahçesi ve İstanbul'un çeşitli gazinolarında sahne aldı. Plak kayıtları da aynı dönemde başladı. Kariyeri boyunca taş plak, uzunçalar, kaset ve albüm formatlarında yüzlerce kaydı yayımlandı; güvenilir biyografik kaynaklarda toplam plak ve albüm sayısı yaklaşık 500 olarak verilmektedir.

Atatürk'ün Huzurunda Verdiği Konserler

Müzeyyen Senar, Mustafa Kemal ATATÜRK'ün huzuruna ilk kez 1936 yılında Dolmabahçe Sarayı'nda çıktı. Daha sonraki yıllarda Bursa'daki toplantılar ve Savarona yatı dâhil olmak üzere birkaç kez daha Atatürk'ün bulunduğu toplantılarda şarkı söyledi. Senar'ın anlattığı anılara göre Atatürk özellikle repertuvarındaki klasik Türk müziği eserleri ve türküleri dinliyordu.

1938 yılında Ankara Radyosu'nun yeni binasındaki yayınların başlamasıyla Ankara'ya gitti ve radyonun ilk dönem sanatçıları arasında yer aldı. Buradaki çalışmalarını 1941 yılına kadar sürdürdü. Aynı yıl İstanbul'a dönerek Kristal Gazinosu başta olmak üzere yeniden gazino sahnelerinde çalışmaya başladı.

Sadettin Kaynak'ın eserlerini plaklara okuyan Senar, Arap filmlerinin Türkçe gösterimleri için hazırlanan müziklerde Münir Nurettin Selçuk ile birlikte şarkılar seslendirdi. Kahveci Güzeli ve Kerem ile Aslı gibi filmlerde oyuncu olarak da yer aldı. Daha sonraki yıllarda Ana Yüreği, Sevgili Hocam ve Analar Ölmez gibi sinema yapımlarında göründü.

İlk yurt dışı konserini 1947 yılında Paris'te verdi. Sonraki yıllarda Türkiye'nin çeşitli şehirlerinde ve yurt dışında konserlere çıktı. 1960'lı yıllarda Amerika Birleşik Devletleri'nde de uzun süreli konser programları gerçekleştirdi.

Gazino programlarını düzenli biçimde 1983 yılına kadar sürdürdü ve bu dönemin son sahne programlarını İstanbul'daki Bebek Gazinosu'nda verdi. Daha sonraki yıllarda özel konserler ve televizyon programları için yeniden sahneye çıktı.

1998 yılında yayımlanan Müzeyyen Senar ile Bir Ömre Bedel albümünde Sezen Aksu, Ajda Pekkan, Tarkan, Nükhet Duru, Şebnem Ferah, Kubat, Levent Yüksel ve kızı Feraye Işıl gibi isimlerle düet yaptı.

10 Haziran 2004 tarihinde İstanbul Cemil Topuzlu Harbiye Açıkhava Tiyatrosu'nda sanat yaşamı için özel bir gece düzenlendi. Gecede Sezen Aksu, Ajda Pekkan, Emel Sayın, Sibel Can ve başka sanatçılar Senar'la aynı sahneyi paylaştı.

Müzeyyen Senar'ın doğrulanabilen son konseri 5 Eylül 2006 tarihinde İstanbul'daki Sepetçiler Kasrı'nda gerçekleşti.

Ailesi ve Evlilikleri

Müzeyyen Senar üç kez evlendi ve üç çocuğu oldu.

1935 - Ali Senar ile evlendi. Sanat yaşamı boyunca kullanacağı Senar soyadını bu evlilikten aldı. 1936 yılında oğulları Ergun Senar doğdu. Evlilik 1939 yılında sona erdi.

1943 - Galatasaray'da futbol oynayan Ercüment Işıl ile evlendi. Bu evlilikten 1944 yılında Ömer Işıl, 1947 yılında Feraye Işıl dünyaya geldi. Evlilik 1950 yılında sona erdi.

1953 - Suudi Arabistan'ın Türkiye'deki diplomatik temsilcisi Tevfik Hamza ile evlendi. Evliliğin ardından bir süre sahne çalışmalarına ara verdi; çift daha sonra ayrıldı.

Oğlu Ömer Işıl, Galatasaray Spor Kulübü'nün Divan Kurulu yönetimlerinde uzun yıllar görev yaptı ve Divan Kurulu sekreterliği görevini üstlendi. Kızı Feraye Işıl ise 1972 yılında oyuncu Kuzey Vargın ile evlendi; çift 1982 yılında boşandı.

Ödülleri ve Onurlandırılması

Müzeyyen Senar, 1998 yılında Devlet Sanatçısı unvanına layık görüldü. 2013 yılında ise Kültür ve Turizm Bakanlığı tarafından Kültür ve Sanata Hizmet Özel Ödülü verilen isimler arasında yer aldı.

30 Ekim 2009 tarihinde Bülent Ersoy tarafından Senar'ın sanat yaşamından fotoğrafların yer aldığı Cumhuriyetin Divası: Müzeyyen Senar adlı sergi açıldı.

Hastalığı ve Ölümü

26 Eylül 2006 tarihinde İzmir'deki evinde beyin enfarktüsü geçiren Müzeyyen Senar'ın vücudunun sol tarafında felç gelişti. 2007 yılında İstanbul'daki Darüşşafaka Rehabilitasyon Merkezi'nde fizik tedavi gördü. Daha sonra Bodrum'da kızı Feraye Işıl ile yaşamaya başladı.

Sağlık durumunun sürekli tıbbi gözetim gerektirmesi üzerine 7 Ocak 2015 tarihinde Bodrum'dan İzmir'in Urla ilçesindeki Darüşşafaka Yaşam Merkezi'ne götürüldü. Ocak ayında rahatsızlanarak hastanede tedavi gördü; Şubat ayında zatürre nedeniyle Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'ne kaldırıldı.

Müzeyyen Senar, 8 Şubat 2015 tarihinde sabah saatlerinde İzmir'de hayatını kaybetti. Cenazesi 10 Şubat 2015'te İstanbul'daki Bebek Camisi'nde kılınan cenaze namazının ardından Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Albümleri ve Kayıtları

Senar'ın kayıtlarının önemli bir bölümü farklı yıllarda yeni baskılar ve derlemeler hâlinde yeniden yayımlandı. İlk yayımlanma tarihleri ile sonraki baskı tarihleri kaynaklarda zaman zaman farklı verilmektedir. Başlıca albüm ve albüm niteliğindeki yayımları şöyledir:

1970 - Son Veda

1976 - Gelse O Şuh Meclise

1977 - Bir Bahar Akşamı

1977 - Son Aşkımı Canlandıran

1977 - Söyleyin Güneşe

1978 - Çilingir Sofrası 1978

1979 - Şarap Gibi

1979 - Güller Arasında

1983 - Gelse O Şuh Meclise 2

1986 - Bilmem ki Sefa

1988 - Yine Bir Sızı Var İçimde

1988 - Ayrıldı Gönül

1989 - Çilingir Sofrası 1989

1989 - Müzeyyen Senar'la Faslı Muhabbet

1990 - Çilingir Sofrası 1990

1990 - Günay Sanat Geceleri

1991 - Nostalji

1992 - Meşk

1995 - Akşam Oldu Hüzünlendim Ben Yine

1996 - Müzeyyen Senar ve Kudsi Erguner Grubu

1998 - Müzeyyen Senar ile Bir Ömre Bedel

2001 - En Son Okuduklarım

2001 - Gül Yüzlülerin Şevkine Gel

2006 - Ne Yaptım

2006 - Ben Seni Unutmak İçin Sevmedim

2006 - Müzeyyen Senar Odeon Yılları

2007 - Atatürk'ün Sevdiği Şarkılar

2008 - Odeon Yılları 2

2008 - İkinci Dubleden Sonra

Kaynak:Biyografiler.com

Nilüfer Yumlu, sahne adıyla Nilüfer, 31 Mayıs 1955 tarihinde İstanbul'da doğmuş Türk pop müziği şarkıcısı, söz yazarı ve bestecidir. 1970 yılında katıldığı Altın Ses yarışmasını kazanmasının ardından müzik çalışmalarına başladı; 1972'de ilk 45'liğini yayımladı. 1978'de Nazar grubuyla birlikte Türkiye'yi Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil etti. 1997 yılında UNICEF Türkiye'nin ilk İyi Niyet Elçisi oldu, 1998 yılında Devlet Sanatçısı unvanı aldı.

Çocukluğu ve Eğitimi

Nilüfer Yumlu, İstanbul'un Cihangir semtinde dünyaya geldi. Babası ticaretle uğraşan Cemil Yumlu, annesi Lütfiye Hanım'dır. Anne ve babasının ortak tek çocuğu olan Nilüfer'in, babasının önceki evliliklerinden iki ağabeyi ve bir ablası vardı. On bir yaşındayken babasını kaybetti.

İlköğrenimini Firuzağa İlkokulu'nda gördü. Ortaöğrenimini İstanbul İtalyan Lisesi'nde sürdürdü. Henüz öğrenciyken katıldığı şarkı yarışması, profesyonel müzik kariyerinin başlangıcını oluşturdu.

Kariyeri

1970 yılında Hafta Sonu gazetesinin düzenlediği 4. Altın Ses yarışmasına Sensiz Yıllarda adlı şarkıyla katıldı. Durul Gence Orkestrası eşliğinde seslendirdiği şarkıyla yarışmayı birinci tamamladı. Yarışmanın ardından plak çalışmaları için teklifler almaya başladı.

1972 yılında Odeon etiketiyle yayımlanan Kalbim Bir Pusula / Ağlıyorum Yine, ilk 45'liği oldu. 1973'te yayımlanan Dünya Dönüyor / Neden ile daha geniş bir dinleyici kitlesine ulaştı. Aynı yıl Göreceksin Kendini, Sen de Söyle ve başka 45'likleri yayımlandı.

1974 yılında ilk uzunçaları Nilüfer'74 yayımlandı. Albümde Dünya Dönüyor, Göreceksin Kendini, Aldanırım Sanma ve Başıma Gelenler gibi şarkılar yer aldı. Göreceksin Kendini, Anne Marie David'in 1973'te Lüksemburg'a Eurovision birinciliğini getiren Tu te reconnaîtras adlı şarkısının Türkçe uyarlamasıydı. Aynı dönemde İzmir Fuarı'nda Zeki Müren'in de yer aldığı program kadrosunda sahneye çıktı.

1975 yılında Türkiye'nin Eurovision seçmeleri için Nino Varon bestesi Boşver ile hazırlık yaptı. Şarkı hakkındaki benzerlik ve intihal iddiaları üzerine iddiaları reddetmekle birlikte yarışmadan çekildi. Boşver aynı yıl 45'lik olarak yayımlandı. Bu dönemde Almanya için Almanca ve İtalyanca şarkılardan oluşan plaklar da kaydetti; ancak kariyerini Türkiye'de sürdürdü.

1976'da Selam Söyle albümü ile Of Aman Aman 45'liğini, 1977'de ise Kim Arar Seni ve Ne Olacak Şimdi plaklarını yayımladı.

1978 yılında Nazar grubuyla birlikte Türkiye'yi Paris'te düzenlenen Eurovision Şarkı Yarışması'nda temsil etti. Sevince adlı şarkıyla yarışan grup 2 puan aldı ve 18. sırayı Finlandiya ile paylaştı. Aynı yıl Müzik ve 15 Şarkı albümleri yayımlandı.

1979 tarihli Nilüfer'79 ve 1980 tarihli Nilüfer'80 albümlerini 1982'de Sensiz Olmaz izledi. 1980'li yıllarda Kayahan'ın besteleri repertuvarında giderek daha fazla yer almaya başladı. 1984 tarihli Nilüfer'84 albümünde Kar Taneleri ve Varsa Söyle gibi şarkılar bulunuyordu.

1985 yılında yayımladığı Bir Selam Yeter albümünde, söz ve müziğini kendisinin yazdığı ilk şarkısı Erkekler Ağlamaz da yer aldı. 1986 yılında Antalya, Aspendos'ta düzenlenen Uluslararası Akdeniz Şarkı Yarışması'na Kayahan'ın bestelediği Geceler ile katıldı ve birincilik kazandı. Şarkı, 1987 tarihli Geceler albümünde de yer aldı.

Geceleri 1988'de Esmer Günler, 1990'da Sen Mühimsin izledi. Nisan 1992'de yayımlanan Yine Yeni Yeniden albümünde Şov Yapma, Yeniden Sev, Haram Geceler ve Kavak Yelleri gibi şarkılar yer aldı. Albümde Kayahan, Adnan Ergil ve Onno Tunç gibi müzisyen ve bestecilerle çalıştı.

1994'te Ne Masal Ne Rüya, 1997'de Nilüfer'le, 1998'de ise daha önce seslendirdiği şarkılara yeniden yer verdiği Yeniden Yetmişe albümünü yayımladı.

2001'de Büyük Aşkım, 2003'te Olur mu Olur mu? - Gözünaydın, 2004'te Sürprizler yayımlandı. Aralık 2005'te kendi söz ve bestelerinin ağırlıkta olduğu Karar Verdim albümünü çıkardı. Albüm MÜ-YAP tarafından Altın Plak ile belgelendirildi.

2008'de Sen Beni Tanımamışsın teklisini, 2009'da Hayal albümünü ve 2010'da Zalimin Kararı teklisini yayımladı. 2011 tarihli 12 Düet ve 2013 tarihli 13 Düet albümlerinde farklı kuşaklardan şarkıcılarla eski şarkılarını yeniden kaydetti.

2015'te Kendi Cennetim, 2016'da başka sanatçıların repertuvarlarından şarkıları yorumladığı Yeniden Yeni Yine albümünü yayımladı. 2019'da Tik Tak teklisi çıktı.

2022 yılında altı parçadan oluşan Kendine Bi' Şans Ver adlı çalışmasını yayımladı. Bunu 2024'te Kara Gözünün Hasretinden, 2025'te Sebebi Sen ve Bir Güle Kandım, 2026'da ise Gökyüzü ve Sabaha Kadar adlı tekliler izledi.

Sosyal Sorumluluk Çalışmaları

1990'lı yıllarda UNICEF ile çalışmalar yürütmeye başlayan Nilüfer, 14 Kasım 1997 tarihinde UNICEF Türkiye'nin ilk İyi Niyet Elçisi oldu. Çocuklara yönelik UNICEF çalışmalarında uzun yıllar görev aldı.

1994 tarihli Ne Masal Ne Rüya albümünde Bosna'daki çocuklara ithaf edilen Bosna'da Bıraktım Kalbimi adlı şarkıya da yer verdi.

Ailesi ve Özel Hayatı

Evlilikleri

1974 yılında müzisyen Rıza Silahlıpoda ile nişanlandı; ancak çift evlenmeden ayrıldı.

1977 yılında plak yapımcısı Ali Yeşil Giresunlu ile evlendi. Evlilikleri 1981 yılında sona erdi. 

1984 yılında tiyatro oyuncusu ve söz yazarı Çetin Akcan ile evlendi; çift 1986 yılında boşandı.

Nilüfer, 2000 yılında Ayşe Nazlı adını verdiği kızını evlat edindi.

Uzun yıllar basın danışmanlığını ve menajerliğini yapan Bircan Usallı Silan tarafından kaleme alınan Nilüfer: Hepsi Bu adlı biyografi, 2010 yılında Doğan Kitap tarafından yayımlandı.

2011 yılında meme kanseri tanısı alan Nilüfer, ameliyat ve kemoterapi tedavisi gördü. Tedavisinin ardından müzik ve sahne çalışmalarını sürdürdü.

Albümleri

1974 - Nilüfer'74
1976 - Selam Söyle
1978 - Müzik
1978 - 15 Şarkı
1979 - Nilüfer'79
1980 - Nilüfer'80
1982 - Sensiz Olmaz
1984 - Nilüfer'84
1985 - Bir Selam Yeter
1987 - Geceler
1988 - Esmer Günler
1990 - Sen Mühimsin
1992 - Yine Yeni Yeniden
1994 - Ne Masal Ne Rüya
1997 - Nilüfer'le
1998 - Yeniden Yetmişe
2001 - Büyük Aşkım
2003 - Olur mu Olur mu? - Gözünaydın
2004 - Sürprizler
2005 - Karar Verdim
2009 - Hayal
2011 - 12 Düet
2013 - 13 Düet
2015 - Kendi Cennetim
2016 - Yeniden Yeni Yine
2022 - Kendine Bi' Şans Ver (EP/mini albüm)

Derleme ve Özel Yayınlar

1993 - Nostalji
2013 - Başıma Gelenler: The Very Best Of Nilüfer
2014 - 12 + 13 Düet
45'likleri ve Teklileri
1972 - Kalbim Bir Pusula / Ağlıyorum Yine
1973 - Dünya Dönüyor / Neden
1973 - Göreceksin Kendini / Aldanırım Sanma
1973 - Hatıra Defteri / Sen de Söyle
1973 - Arkadaş Dur Bekle / Kim Ayırdı Sevenleri (Modern Folk Üçlüsü ve Tanju Okan ile)
1973 - Akdeniz Çocukları (Ali Kocatepe, Gökben, Ertan Anapa, Esin Engin ve Füsun Önal ile)
1974 - Al Beni Çal Beni / Körebe
1974 - Söyle Söyle Sever mi? / Başıma Gelenler
1975 - Boşver / Boşverdim
1975 - Oh Ya / Ara Sıra Bazı Bazı
1975 - Bau mir ein Paradies / Anatol
1975 - Ali / Italiano
1976 - Bilder in meinem Herzen / Warum muss ausgerechnet er es sein
1976 - Of Aman Aman / Kaderime Kaderime
1977 - Kim Arar Seni / Başka Sözüm Yok
1977 - Ne Olacak Şimdi / Pişman Olacaksın
1978 - Sevince / Darling
1979 - Oh Oh / Beyaz Mendil
1981 - Ben Seni Seven Kadın / Kime Küseyim?
2008 - Sen Beni Tanımamışsın
2010 - Zalimin Kararı
2019 - Tik Tak
2024 - Kara Gözünün Hasretinden
2024 - Kara Gözünün Hasretinden (Akustik)
2025 - Sebebi Sen
2025 - Bir Güle Kandım
2026 - Gökyüzü
2026 - Sabaha Kadar

Sinema ve Televizyon Çalışmaları

2019 - Jet Sosyete (kendisi; 39. bölüm, TV dizisi)
2014 - Her Sevda Bir Veda (müzik; TV dizisi)
2011 - Umut Üzümleri (müzik; sinema filmi)
2005 - İlk Göz Ağrısı (müzik; TV dizisi)
1976 - Tek Başına (şarkılar; sinema filmi)
1974 - Uygunsuzlar (şarkılar; sinema filmi)
1974 - Ayrı Dünyalar (şarkılar; sinema filmi)
1973 - Ağlıyorum (şarkılar; sinema filmi)

Kaynak:Biyografiler.com