Ülkemizde 2,5 milyon hektar saf karaçam ormanı vardır.
🌲Karaçam, ya da bilimsel adıyla Pinus nigra, aslında ormancılığımızın isimsiz kahramanlarından biri ve ülkemizin en karakteristik, en dayanıklı ağaçlarının başında geliyor. Ona baktığınızda ilk dikkatinizi çeken şey isminin hakkını veren görüntüsü olacaktır; gençken daha gri olan gövdesi, yaşlandıkça o derin çatlaklı, heybetli ve koyu "kara" rengine bürünür.
Yaprakları da diğer çam türlerine, örneğin Kızılçam’a kıyasla çok daha koyu yeşil, sert ve batıcıdır; üstelik bu ibreler ağacın üzerinde yıllarca dökülmeden kalarak ona her daim o dolgun görünümü verir.
🌲Karaçamın en ayırt edici özelliklerinden biri de yaşına göre şekil değiştirmesidir. Genç bir fidan iken piramit gibi üçgen bir forma sahipken, yaşlandıkça tepesi düzleşir ve o klasik "şemsiye" formunu alır. Doğada tepesi şemsiye gibi açılmış ulu bir çam görürseniz, onun bir karaçam olma ihtimali çok yüksektir.
Yerin altında ise inanılmaz güçlü bir kazık kök sistemi geliştirir, bu da onu fırtınalara karşı ormanın en dirençli, devrilmesi en zor ağaçlarından biri yapar.
Bu ağaç için "kanaatkar" kelimesi gerçekten çok uygundur. Toprak seçimi konusunda hiç nazlı değildir; sığ, taşlı, hatta kayalık arazilerde bile köklerini kaya çatlaklarına sokarak hayata tutunabilir. Özellikle kireçli toprakları sevse de asıl başarısı zorlu koşullara uyum sağlamasıdır.
İklim olarak ne Kızılçam kadar sıcağa düşkündür ne de Sarıçam kadar soğuğu arar; tam bu ikisinin arasındaki geçiş bölgelerinin ağacıdır. Ayrıca hava kirliliğine karşı toleransı o kadar yüksektir ki, egzoz dumanının yoğun olduğu şehir merkezlerinde veya sanayi bölgelerinde bile onu sağlıklı bir şekilde görebilirsiniz.
Türkiye coğrafyasında Trakya’dan Doğu Anadolu’ya kadar çok geniş bir alana yayılmıştır ama asıl krallığını İç Anadolu ile kıyı bölgelerimiz arasındaki o geçiş kuşaklarında kurar. Bolu, Kastamonu, Kütahya ve Toroslar gibi bölgelerde uçsuz bucaksız saf karaçam ormanlarına rastlayabilirsiniz.
Hatta ülkemize özgü çok özel varyeteleri de vardır; mesela Bolu civarındaki top şeklindeki "Ebe Çamı" veya Kütahya taraflarında gövdesine yapışık dallarıyla serviyi andıran "Ehrami Karaçam" gibi endemik değerlerimiz de bu türün zenginliğidir.
Ekonomik ve ekolojik olarak da tam bir hazinedir. Odunu sert, reçineli ve suya karşı çok dayanıklı olduğu için maden direklerinden gemi yapımına, iskele ayaklarından parkeye kadar pek çok alanda kullanılır.
Derin kökleri sayesinde erozyonla mücadelede üzerine tanınmaz; bozkırın ortasında toprağı tutan en güvenilir dostumuzdur. Kısacası karaçam; kayalık yamaçların, sert rüzgarların ve zorlu koşulların "siyah incisi" olarak, diğer ağaçların pes ettiği yerlerde inatla yaşamaya ve yaşatmaya devam eden çok kıymetli bir asli ağaç türümüzdür.
Alıntı: Orman Mühendisi @0rmanmuhendisi
