Bugün İzmir’in Kadifekale semtinde Cumhuriyet'ten önce çekilmiş bu fotoğraf, Pilot A.Ali Çelikten’lerin yetiştiği Ege kıyıları.
Alıntı: Halim Gençoğlu @halimgencoglu
Dünyanın İlk Siyahi Pilotu Bir Osmanlı Askeriydi
Tarihin tozlu raflarında kalmış bu bilgi ilk kez duyacakları çok şaşırtıyor. Dünyanın ilk siyahi pilotu bir Osmanlı askeriydi. Peki ilk siyahi pilot Ahmet Ali Çelikten kimdir? İşte yanıtı...
10 Ekim 2023
Dünyanın ilk siyahi pilotu bir Osmanlı askeriydi ve ismi de Ahmet Ali Çelikten idi. Peki Ahmet Ali Çelikten nasıl Osmanlı Devleti'nde pilot oldu? Ahmet Ali Çelikten'in hayatı nasıldı? Çoğu kimsenin ilk defa duyacağı bu bilgiler duyanları şaşırtacak cinsten. Nijerya'dan Osmanlı topraklarına yolculuk; İzmirli teyyareci Ahmet Ali Çelikten hakkında duyacağınız tarihten gerçekler...
Dünyanın İlk Siyahi Pilotu
Ahmet Ali Bey, Nijerya asıllı bir Afrikalı. Hayatı boyunca bir Osmanlı şehri olan İzmir’de eğitim gördü ve yaşadı. Batılı devletler siyahilere ordularından görev vermezken Nijerya asıllı bir anne ve Afrika kökenli bir babanın çocuğu olarak dünyaya gelen Ahmet Ali Bey, 1'inci Dünya Savaşı'nda ve Milli Mücadele döneminde Konya Askeri Havacılık Üssü'nde gönüllü hizmet ederek vatan savunmasında önemli roller üstendi.
Dünyanın ilk siyahi pilotu olan ve Afrikalılar tarafından gururla bahsedilen Çelikten, Eugene Jacques Bullard ile birlikte 1’inci Dünya Savaşı'na katılmış tek siyahi pilot olma özelliğini de taşıyor.
Ahmet Ali Çelikten'in Hayatı
TRT'de yer alan bilgilere göre; Ailenin en büyük çocuğu olan Ahmet Ali, 1904’te Haddehane Mektebi’ne (Bahriye Makine Mektebi) girdi. 1908 yılında da 1394 sicil numarasıyla Osmanlı ordusunda göreve başladı. Bahriye Makine Mektebi’nden mezun olduktan sonra Ahmet Ali Bey, gemi görevini icra etmek maksadıyla Şam Vapuru’na tayin edildi.
Şam Vapuru ile Bahr-i Ahmer (Kızıldeniz) ve Afrika sahillerinde seyrüsefer görevlerinde bulundu. Trablusgarp ve Balkan Savaşları boyunca da Mesudiye zırhlısında görev yaptı.
Ahmet Ali, göreve başlamasının akabinde Prevezeli göçmen Hatice Hanım’la evlendi. Bu evlilikten Mihriban Tayyar, Muammer, Yılmaz, Melek Müjgan ve Neriman Fethi adlarında 5 çocukları dünyaya geldi.
Çocuklarından Yılmaz ve Muammer babaları gibi askerlik mesleğini seçip havacı olurken, kızlarından Neriman İngilizce öğretmeni, Müjgan ise avukat oldu.
İzmirli Afro-Türk Ali oğlu Ahmet Ali (Çelikten) de Kasım 1916’da dünyanın ilk siyahi pilotu olarak uçmaya başladı. Bu dönemde örneğin Fransız ordusunda görev alan Martinikli pilotlar ancak 1917’de uçuş yapabilmişti.
Yine bu dönemde dünyanın en ünlü siyahi pilotlarından olan Afrika kökenli Amerikan vatandaşı Eugene Jacques Bullard, ırkçı politikalar nedeniyle ABD ordusunda kendisine yer bulamadı.
İngiltere ise siyahilerin yaşadığı sömürgelerini askere almamaya yönelik ırkçı bir politika olarak “Renk Bariyeri” (Color Bar) uygulamasını İkinci Dünya Savaşı’na kadar devam ettirdi.
İşte, böyle bir dönem ve dünyada Nijerya asıllı Ahmet Ali Bey, Osmanlı ordusunda hiçbir adaletsizliğe ve ayrımcılığa maruz kalmadan pilot olarak vazife yaptı.
🎞️ ✈️Dünya'nın İlk Siyahi Pilotu Türktü! Ahmet Ali Çelikten
