Rüzgâra göğüs geren Jön Türk: Tarık Akan
Tarık Akan’ın Yeşilçam yıldızlığından halkçı sinemaya, Silivri barikatlarına ve bağımsız Türkiye mücadelesine uzanan yaşamı anlatılıyor.
17 Eylül 2026
Editor
GÖZEN ESMER
Türk sineması onu 1970 yılında Ses dergisinin yarışmasıyla tanıdı. Ataköy plajlarında gazoz satan, işportacılık yapan, makine mühendisliği öğrencisi Tarık Tahsin Üregül, kısa sürede Yeşilçam’ın “Kartpostal Çocuğu”na dönüştü. Hababam Sınıfı’nın Damat Ferit’i, salon filmlerinin gamsız aşığı olarak milyonların sevgilisi oldu. Ancak o, kendisine sunulan bu konforlu, ışıltılı sarayda oturmayı reddetti. Aramızdan ayrılışının 10. yılında, Tarık Akan’ı bir sinema efsanesinden, ülkenin en önemli aydınlarından birine dönüştüren şey, işte bu reddedişin ta kendisidir.
SALON FİLMLERİNDEN ATEŞ HATTINA
Tarık Akan, 1977 yılında kariyerinde çok keskin bir viraj aldı. Yapımcıların “Seni bitireceğiz!” tehditlerine boyun eğmeyerek yüzünü Anadolu’ya, işçi sınıfına döndü. Maden, Sürü ve Yol filmleriyle halkçı sinemanın sembolü oldu. Kameranın önündeki bu isyanı sokağa da taşıdı. 1977’de Yeşilçam’ı sansüre karşı Ankara’ya yürüten büyük eylemin mimarlarındandı. Yavuz Özkan ve Vedat Türkali ile gizlice örgütlediği bu yürüyüş için DİSK’e bağlı sendikaları tek tek dolaşmış, hapse girmeyi göze alarak o tarihi eyleme öncülük etmişti.
12 EYLÜL HÜCRELERİNDEN SİLİVRİ BARİKATLARINA
Türk sineması onu 1970 yılında Ses dergisinin yarışmasıyla tanıdı. Ataköy plajlarında gazoz satan, işportacılık yapan, makine mühendisliği öğrencisi Tarık Tahsin Üregül, kısa sürede Yeşilçam’ın “Kartpostal Çocuğu”na dönüştü. Hababam Sınıfı’nın Damat Ferit’i, salon filmlerinin gamsız aşığı olarak milyonların sevgilisi oldu. Ancak o, kendisine sunulan bu konforlu, ışıltılı sarayda oturmayı reddetti. Aramızdan ayrılışının 10. yılında, Tarık Akan’ı bir sinema efsanesinden, ülkenin en önemli aydınlarından birine dönüştüren şey, işte bu reddedişin ta kendisidir.
SESSİZ ASALET VE ATATÜRK SEVDASI
Akan, emperyalizmin kurguladığı 12 Mart ve 12 Eylül darbelerini eleştirirken Türkiye düşmanlığına hiçbir zaman izin vermedi. “TSK bu ülkenin gözbebeğidir!” diyerek, Cumhuriyet kurumlarına sahip çıkan, 13 Aralık 2012’de kendi doğum gününde Silivri barikatlarını yıkanların en önünde yürüyen bir Jön Türk’tü. “Atatürksüz Anayasa’ya karşı köy köy dolaşırım.” diyecek kadar kararlıydı. Bu iradesinin içinde müthiş bir asalet de barındırıyordu.
‘VATAN ELDEN GİDİYOR SEN BENİ SORUYORSUN’
Tarık Akan Silivri’de barikatların en önündeydi.
Tavizsiz geçen bir ömrün son demleri de ülkesi için endişeyle geçti. Amansız bir hastalıkla mücadele ettiği, hastanede kemoterapi gördüğü o zor günlerde 15 Temmuz ... Darbe Girişimi yaşandı. O gece telefonla arayıp sağlığını soran 52 yıllık çocukluk dostu Zeki İrfanoğlu’nu şu sözlerle azarlamıştı: “Beni bırak sen! Vatan elden gidiyor, sen beni soruyorsun!”
Kendi can derdine düşecekken bile memleketin derdine düşen bir aydındı Tarık Akan.
16 Eylül 2016’da aramızdan ayrılan Tarık Akan, sadece filmleriyle değil, “Sanatçıysanız zaten tarafsınız!” diyerek hayatı boyunca savunduğu bağımsız ve aydınlık Türkiye sevdasıyla yaşamaya devam ediyor.
Alıntı: Aydınlık Gazetesi
Zeynep Küçük @Avzkucuk:
Gerçek Türk aydını ...
O günlerde bunları söyleyebilmek büyük cesaret işiydi....
Yıl 2009. İktidar ile FETÖ kol kola. Her gün başka bir iftira, saldırı var TSK'ye. Kendine aydın diyenler zamanın ruhuna kendini kaptırıp tetikçileşirken o bunu yapmadı. Aksine kimsenin söyleyemediğini söyledi. Hem de öyle bir dönemde. Acı ama gerçek, kim haklı çıktı?#TarıkAkan pic.twitter.com/1shh42RcUl
— Çağdaş Bayraktar (@cagdasbayraktar) September 16, 2019
