Bugün 23 Temmuz. Erzurum Kongresi’nin 106. Yıldönümü.
Cumhuriyet yolunun karargahlarından başlıcası olan Erzurum Kongresi’nde alınan kararlar, Cumhuriyet’in banisi Gazi Mustafa Kemal Atatürk’ün Tanzimat ve Islahat ile başlayıp Avrupa sermayesinin tahakkümüyle yurt içindeki gayrimüslimlere verilen imtiyazlara ve Duyun-ı Umumiye ile tahkim edilen sömürüye reddiyedir. Halkın, “Vatan bir bütündür, bölünemez!” “Manda ve himaye kabul olunamaz!” istencinin iradesidir.
“Hristiyan unsurlara siyasi hâkimiyetimizi ve içtimai muvazenemizi ihlal edici imtiyazlar verilemez.”
kararı ile Sivas Kongresi’nde alınan
“Öteden beri aynı vatan içinde birlikte yaşadığımız bi’l-cümle anasır-ı gayr-i Müslimenin her türlü müsavat-ı hukukiyeleri tamamıyla mahfuz olduğundan anasır-ı mezkureye hâkimiyet-i siyasiye ve muvazenet-i ictimaiyemizi ihlâl edecek imtiyazât i’tâsı kabul edilmeyecektir.”
kararı, Türk milletinin içinden ırk, din, mezhep ile bölünük egemen kimlikler ilan edilemeyeceğinin ilanıdır.
Kongre için Erzurum’da bulunan Halaskâr Gazi’nin Damat Ferit’e yazdığı telgraf ise, Anadolu’dan yükselen halk iktidarının beyanı yeminidir.
“…Kesinlikle doğrudur ki yurt ve ulusun yazgısı için, içeride ve dışarıda sözü geçer ve etkili olmak, ancak ulusal istence dayanmayı gerektirir. Yaşama hakkı ve bağımsızlığı için çalışan ulusun amacındaki temizlik ve içtenliğe karşı İstanbul Hükümeti düşmanca davranma yolunu benimsiyor. Bu davranış biçimi besbelli ki büyük üzüntüye yol açar. Ulusu, İstanbul Hükümeti’ne karşı istenmeyen eylemlere yöneltecek niteliktedir. Çok açık olarak belirteyim ki, ulus her türlü istencini kullanabilecek güçtedir. Girişimlerinin önüne geçecek hiçbir güç yoktur. (…) Bütün dilekler şu noktada toplanmıştır: Hükümet, töreye uygun ulusal akıma karşı direnmekten vazgeçerek Kuvayı Milliye’ye dayansın ve her türlü girişimlerinde ulusal istekleri kılavuz edinsin!”
Erzurum Kongresi’nin yıldönümü kutlu olsun. Cumhuriyet’imiz ilelebet payidar olsun.
Alıntı. Ferit Hanım @ferithanim
Meryem Çağıl
